Kötüniyet Tazminatı: Şartları ve Hesaplama (2026)

Kötüniyet tazminatı, iş güvencesi kapsamı dışında kalan çalışanların, işverenin fesih hakkını dürüstlük kuralına aykırı kullanmasına karşı sahip olduğu en önemli yasal güvencedir. Peki, hangi durumlarda bu tazminat talep edilebilir? Bu yazıda; kötüniyet tazminatı şartları, hesaplama yöntemleri ve güncel Yargıtay kararları ışığında tüm hukuki süreci detaylandırdık.

İçindekiler:

1. Kötüniyet Tazminatı Nedir? 

2. Kötüniyet Tazminatının Yasal Dayanağı Nedir? 

3. Kötüniyet Tazminatını Kimler İsteyebilir? 

4. Kötüniyet Tazminatı Hangi Hallerde İstenir? 

5. Kötüniyet Tazminatı Ne Kadardır? 

6. Kötüniyet Tazminatı Nasıl Hesaplanır? 

7. İşçi Kötüniyet Tazminatı Öder mi? 

8. İhbar ve Kötüniyet Tazminatı Birlikte İstenebilir Mi? 

9. Ayrımcılık Tazminatı ile Kötüniyet Tazminatı Birlikte İstenebilir Mi? 

10. İşçi 1 Yıl Dolmadan İşten Çıkarılırsa Tazminat Alabilir Mi? 

11. Kötüniyet Tazminatı Ne Zamana Kadar İstenebilir?

12. Kötüniyet Tazminatına Hangi Faiz Uygulanır? 

13. Kötüniyet Tazminatı Kesinleşmeden İcraya Konulabilir mi? 

14. Sonuç ve Değerlendirme 

15. Sıkça Sorulan Sorular (S.S.S.) 

Kötüniyet Tazminatı Nedir?

Kötüniyet tazminatı, işverenin bir iş sözleşmesini feshetme hakkını kötüye kullanarak sona erdirmesi durumunda, işçiye ödemekle yükümlü olduğu özel bir tazminat türüdür. Bu tazminatın temel amacı, fesih hakkının amacından saptırılarak işçiye zarar verme kastıyla kullanılmasını engellemektir. Yargıtay kararlarında da vurgulandığı üzere bu tazminat, fesih hakkının Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesinde düzenlenen dürüstlük ve objektif iyiniyet kurallarına aykırı şekilde kullanılmasına karşı bir yaptırımdır. En önemli özelliği ise, yalnızca iş güvencesi hükümlerinden yararlanamayan işçiler için geçerli olmasıdır.

Kötüniyet Tazminatının Yasal Dayanağı Nedir?

Kötüniyet tazminatının hukuki dayanağı, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 17. maddesinin 6. fıkrasıdır. Bu fıkra, iş güvencesi kapsamı dışında kalan işçilerin sözleşmesinin, fesih hakkının kötüye kullanılarak sona erdirilmesi halinde, "işçiye bildirim süresinin üç katı tutarında tazminat ödenir" hükmünü amirdir. Kanun, bu ifadeyle tazminatın miktarını ve kimlere ödeneceğini net bir şekilde ortaya koymuştur.

Kötüniyet Tazminatını Kimler İsteyebilir?

Kötüniyet tazminatı talebinin en temel ve vazgeçilmez şartı, işçinin iş güvencesi kapsamı dışında olmasıdır. Bu doğrultuda, kötüniyet tazminatı talep edebilecek kişiler şunlardır:

• 30'dan az işçi çalıştıran işyerlerindeki işçiler (iş güvencesi için gereken çalışan sayısı şartını taşımadıklarından).

• İşyerindeki kıdemi 6 aydan az olan işçiler (iş güvencesi için gereken minimum kıdem şartını sağlamadıklarından).

• İşveren vekili statüsünde görev yapan üst düzey yöneticiler.

• Belirli süreli iş sözleşmesi ile çalışanlar.

Temel kıstas, İş Kanunun'un 18, 19, 20 ve 21 inci maddelerinin uygulanma alanı dışında kalan işçilerin bu tazminatı talep edebilmeleri olduğundan ilgili şartların sağlanıp sağlanmadığı hususunda iş hukuku avukatına danışmanız önerilmektedir.

Kötüniyet tazminatı hangi hallerde istenir?

Yargıtay, kötüniyetin varlığı için işverenin işçiye zarar verme kastı veya hakkını dürüstlük kuralına aykırı şekilde kullanma niyeti taşıdığını gösteren somut olgular arar. Yargıtay kararlarına göre kötüniyetin varlığının kabul edildiği bazı tipik durumlar şunlardır:

• İşçinin yasal haklarını aramak için işvereni Çalışma İl Müdürlüğü gibi resmi makamlara şikâyet etmesi nedeniyle işten çıkarılması.

• İşçinin ücret alacağı gibi konularda işverene karşı dava açması üzerine iş sözleşmesinin feshedilmesi.

• İşçinin başka bir işçinin davasında işveren aleyhine tanıklık yapması veya yapacağını belirtmesi sonrası işten çıkarılması.

Ancak önemle belirtmek gerekir ki, her haksız fesih kötüniyetli değildir. Yargıtay, bu iki kavramı birbirinden ayırmaktadır. Örneğin, sevk ve idaresindeki araçla kaza yaparak işvereni zarara uğratan işçinin sözleşmesinin feshedilmesi, haklı bir nedene dayanmasa bile, başkaca bir delil yoksa sırf bu nedenle kötüniyetli kabul edilmez (Yargıtay 9. HD, 05.10.2020, E. 2020/5530, K. 2020/10501). Kötüniyet için feshin arkasında işçiyi cezalandırma veya yasal haklarını kullanmaktan caydırma gibi dürüstlük kuralına aykırı özel bir kast aranır.

Kötüniyet tazminatı ne kadardır?

Kötüniyet tazminatı miktarı, işçinin kıdemine göre belirlenen bildirim süresine ait ücretin 3 (üç) katı tutarındadır. Kötüniyet tazminatının miktarı kanunla sabitlenmiştir ve hâkimin takdirine bağlı değildir.

Kötüniyet tazminatı nasıl hesaplanır?

Hesaplama iki temel unsura dayanır: işçinin ihbar (bildirim) süresi ve bu süreye esas alınacak ücretin türü.

İhbar Süresi (Bildirim Öneli)

İş Kanunu'na göre ihbar süreleri, işçinin hizmet süresine (kıdemine) göre şu şekilde belirlenir:

• Hizmet süresi 6 aydan az olan işçi için: 2 hafta

• Hizmet süresi 6 aydan 1.5 yıla kadar olan işçi için: 4 hafta

• Hizmet süresi 1.5 yıldan 3 yıla kadar olan işçi için: 6 hafta

• Hizmet süresi 3 yıldan fazla olan işçi için: 8 hafta

Ücret Türü (Giydirilmiş Brüt Ücret)

Yargıtay'ın yerleşik kararlarına göre kötüniyet tazminatı, işçinin çıplak maaşı üzerinden değil, "giydirilmiş brüt ücret" üzerinden hesaplanır. Giydirilmiş brüt ücret; işçinin brüt temel maaşına, düzenli olarak sağlanan yol ve yemek yardımı, ikramiyeler, devamlılık arz eden primler gibi para ile ölçülebilen tüm sürekli menfaatlerin eklenmesiyle bulunan tutardır.

Önemli Not: Yargıtay'ın bu konudaki önemli bir ilkesi şudur: Toplu iş sözleşmeleriyle yasal ihbar süreleri artırılmış olsa dahi, kötüniyet tazminatı bu artırılmış süreler üzerinden değil, daima İş Kanunu'nda belirtilen yasal süreler üzerinden hesaplanır.

İşçi kötüniyet tazminatı öder mi?

Hayır. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 17. maddesi uyarınca kötüniyet tazminatı, fesih hakkını kötüye kullanan işverene yüklenmiş bir sorumluluktur. Talep eden taraf işçi, ödeme yükümlüsü ise işverendir.

İhbar ve Kötüniyet Tazminatı Birlikte İstenebilir Mi?

Evet, şartları oluştuğunda bu iki tazminat birlikte talep edilebilir. Yargıtay'ın yerleşik görüşüne göre bu iki tazminatın hukuki sebepleri tamamen farklıdır.

• İhbar Tazminatı: İşverenin, kanunda belirtilen bildirim sürelerine uymadan iş sözleşmesini feshetmesinin yaptırımıdır.

• Kötüniyet Tazminatı: İşverenin fesih hakkını dürüstlük kuralına aykırı şekilde, işçiye zarar verme amacıyla kullanmasının yaptırımıdır.

Dolayısıyla, işveren hem bildirim süresine uymamış hem de feshi kötüniyetle yapmışsa, işçi hem ihbar tazminatına hem de kötüniyet tazminatına hak kazanır.

Ayrımcılık Tazminatı ile Kötüniyet Tazminatı Birlikte İstenebilir Mi?

Kötüniyet tazminatı ile ayrımcılık tazminatı (eşit davranma ilkesine aykırılık tazminatı) Yargıtay tarafından birbirini dışlayan talepler olarak kabul edilir; yani aynı fesih için ikisine birden hükmedilemez. (Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, E. 2015/28332 K. 2018/7866 T. 27.03.2018)

Ayrımcılık tazminatı, işverenin işçiye dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, sendikal faaliyet veya benzeri nedenlerle farklı davranması ve bu sebeple iş sözleşmesini feshetmesi durumunda gündeme gelir.

İşçi 1 Yıl Dolmadan İşten Çıkarılırsa Tazminat Alabilir Mi?

Evet, şartları oluşursa alabilir. İşçinin 1 yılı dolmadığı için kıdem tazminatı hakkı doğmayabilir; ancak işçi iş güvencesi kapsamında değilse kötüniyet tazminatı talep edebilir. İş güvencesi kapsamı dışında kalmak sadece kıdem süresiyle ilgili değildir; işyerinde 30'dan az işçi çalışıyorsa veya işçinin kıdemi 6 aydan azsa işçi işe iade davası açamaz. Bu hallerde, işveren fesih hakkını dürüstlük kuralına aykırı kullanmışsa, işçi ihbar süresinin 3 katı tutarındaki kötüniyet tazminatına hak kazanabilir.

Kötüniyet Tazminatı Ne Zamana Kadar İstenebilir?

Kötüniyet tazminatı talebinde zamanaşımı süresi, fesih tarihinden itibaren 5 yıldır.

Kötüniyet Tazminatına Hangi Faiz Uygulanır?

Mahkeme tarafından hükmedilen kötüniyet tazminatına yasal faiz uygulanır. Yargıtay'ın istikrarlı uygulamasına göre faiz, davanın açıldığı "dava tarihinden" itibaren işlemeye başlar (Yargıtay 22. HD, 09.07.2015, E. 2014/12276, K. 2015/23506).

Kötüniyet tazminatı kesinleşmeden icraya konulabilir mi?

Evet, kötüniyet tazminatına hükmeden mahkeme kararının kesinleşmesi beklenmeden icra takibine konulabilir. Ancak, karşı taraf (işveren), borç tutarını ve ferilerini karşılayacak bir teminatı icra dairesine yatırarak, üst mahkeme kararı gelene kadar icra takibini durdurma hakkına sahiptir. Bkz: Tehir-i İcra (İcranın Geri Bırakılması) Nedir?

Sonuç ve Değerlendirme

Kötüniyet tazminatı, iş güvencesi hükümlerinden yararlanamayan çalışanlar bakımından, işverenin fesih hakkını kötüye kullanmasına karşı getirilmiş özel bir yaptırımdır. Yargıtay’ın istikrar kazanan içtihatlarına göre, bu tazminata hükmedilebilmesi için feshin yalnızca haksız olması yeterli görülmemekte; işlemin dürüstlük kuralına aykırı bir saikle yapıldığının ispatı aranmaktadır.

Tazminat miktarının "giydirilmiş brüt ücret" üzerinden hesaplanması , ispat külfeti ve zamanaşımı süreleri  gibi teknik hususlar, yargılama sürecinin seyrini değiştirebilmektedir. Somut olayın hukuki nitelendirmesinin doğru yapılması ve taleplerin usulüne uygun şekilde ileri sürülmesi adına, sürecin alanında uzman bir iş hukuku avukatı desteğiyle yürütülmesi hukuki yararınıza olacaktır

Sıkça Sorulan Sorular (S.S.S.)

İşe iade davası açan işçi ayrıca kötüniyet tazminatı talep edebilir mi?

Hayır, talep edemez. Kötüniyet tazminatı, yalnızca iş güvencesi kapsamı dışında kalan (örneğin 30’dan az çalışanı olan işyerlerinde çalışan veya 6 aydan az kıdemi olan) işçilere tanınmış bir haktır. İşe iade davası ise iş güvencesi kapsamındaki işçiler içindir. Dolayısıyla bu iki hukuki yol şartları bakımından birbirinden ayrılır.

İstifa eden işçi kötüniyet tazminatı alabilir mi?

Kural olarak hayır. Kötüniyet tazminatı, işverenin fesih hakkını dürüstlük kuralına aykırı kullanmasına karşı getirilmiş bir yaptırımdır. Bu tazminat türü, iş sözleşmesinin işveren tarafından kötüniyetli olarak feshedilmesi durumunda gündeme gelir.

Kötüniyet tazminatı davası açmadan önce arabulucuya gitmek zorunlu mudur?

Evet. Kötüniyet tazminatı bir işçilik alacağı niteliğinde olduğundan, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu gereğince dava açılmadan önce arabuluculuk yoluna başvurulması dava şartıdır. Arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamazsa, son tutanak düzenlendikten sonra dava açılabilir.

İhbar tazminatı ile kötüniyet tazminatı aynı anda alınabilir mi?

Evet, şartları oluştuğunda her iki tazminat da tahsil edilebilir. Yargıtay kararlarına göre bu iki tazminatın hukuki sebepleri farklıdır; biri bildirim süresine uyulmamasının, diğeri ise fesih hakkının kötüye kullanılmasının karşılığıdır. Dolayısıyla işçi, her iki tazminata da ayrı ayrı hak kazanabilir.

Kötüniyet tazminatında ispat yükü kime aittir?

İspat yükü, kötüniyet iddiasında bulunan işçiye aittir. İşçi, işverenin fesih işlemini yaparken zarar verme kastıyla veya dürüstlük kuralına aykırı hareket ettiğini somut delillerle (tanık, yazışma, tutanak vb.) mahkemeye sunmalıdır. Sürecin ispat zorluğu içermesi nedeniyle bir iş hukuku avukatı desteği almak önemlidir.

Belirli süreli iş sözleşmesi ile çalışanlar kötüniyet tazminatı isteyebilir mi?

Evet. İş Kanunu’nun iş güvencesini düzenleyen hükümleri belirsiz süreli sözleşmeler için geçerlidir. Bu nedenle, iş güvencesi kapsamında olmayan belirli süreli iş sözleşmesi ile çalışan işçiler, sözleşmelerinin işveren tarafından kötüniyetle feshedilmesi halinde bu tazminatı talep edebilirler.

Yasal Uyarı

Web sitemizde yer alan bu makale, 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri ile güncel Yargıtay içtihatları çerçevesinde genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İçerikte yer alan bilgiler, hukuki tavsiye veya mütalaa niteliği taşımamakta olup, avukat ile müvekkil arasında bir vekalet ilişkisi kurmaz. Kötüniyet tazminatı davalarında ispat yükü, fesih gerekçesi ve somut olayın özellikleri her dosyada farklılık gösterebilmektedir. Mevzuatın sık değişmesi ve Yargıtay kararlarının olaylara özgü olması nedeniyle; hak kaybı yaşamamanız ve sürecin sağlıklı yürütülmesi adına hukuki durumunuzun uzman bir iş hukuku avukatı tarafından değerlendirilmesi tavsiye edilir. Sitedeki bilgilerin yanlış yorumlanmasından veya güncelliğini yitirmesinden kaynaklı sorumluluk kabul edilmemektedir.