Yeni Yasal Faiz Oranı Nasıl Hesaplanır? 12. Yargı Paketi Değişikliği (2026)

Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu’na sunulan ve kamuoyunda 12. Yargı Paketi olarak bilinen kanun teklifi yeni bir dönemi başlatmaktadır. Yeni yasal düzenleme, yargı pratiğinde uzun yıllardır mağduriyetlere yol açan ve sabit kalması nedeniyle alacakların enflasyon karşısında erimesine neden olan yasal faiz rejimini kökten değiştirmektedir. 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun’un 1. maddesinde yapılacak bu değişiklik ile sabit faiz dönemi tamamen kapanmaktadır. Yeni dönemde, piyasa gerçekleriyle uyumlu, esnek ve Merkez Bankası verilerine doğrudan endeksli dinamik bir hesaplama modeli yürürlüğe girmektedir.

3095 Sayılı Kanun Madde 1: Eski Mevzuat ile Yeni Teklif Arasında Ne Değişti?

Eski Kanun Metni

Yeni Kanun Teklifi Metni

Kısaca Değişen Ne Oldu?

• Endeksli Dönem: Sabit %24 faiz uygulaması ve Cumhurbaşkanı'nın oranı belirleme yetkisi kaldırılmıştır. Yasal faiz doğrudan TCMB reeskont oranına endekslenmiştir.

• İlk Yarıyıl Oranı: Yılın ilk 6 ayı için faiz, bir önceki yılın 31 Aralık günündeki reeskont oranının %80'i olarak otomatik belirlenecektir.

• Dönemsel Revizyon: 30 Haziran'da reeskont oranında 5 puan veya daha fazla bir değişim yaşanırsa, yılın ikinci yarısı için faiz oranı yeniden hesaplanarak güncellenecektir.

12. Yargı Paketi Kapsamında Yeni Yasal Faiz Nasıl Hesaplanacak?

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu uyarınca faiz ödenmesi gereken ve faiz miktarı taraflarca sözleşmeyle kararlaştırılmamış olan tüm uyuşmazlıklarda bu yeni model esas alınacaktır. Yeni faiz rejimi, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından kısa vadeli kredi işlemlerinde uygulanan reeskont oranı üzerinden iki kademeli bir takvim periyoduyla işletilecektir.

1. Yılın İlk Yarısına İlişkin Hesaplama Esasları (1 Ocak - 30 Haziran)

Her takvim yılının ilk altı aylık döneminde uygulanacak yıllık yasal faiz oranı, önceki yılın 31 Aralık günü itibarıyla Merkez Bankası tarafından uygulanan reeskont oranının yüzde sekseni (%80) üzerinden hesaplanacaktır.  

2. Yılın İkinci Yarısına İlişkin Hesaplama Esasları (1 Temmuz - 31 Aralık)

Yılın ikinci yarısında faiz oranının güncellenmesi veya aynen devam etmesi, haziran ayı sonundaki ekonomik verilere göre netleşecektir:

• 5 Puanlık Fark Koşulu: 30 Haziran tarihindeki güncel reeskont oranı, önceki yılın 31 Aralık günü uygulanan reeskont oranından 5 puan veya daha fazla farklı ise (artış ya da azalış yönünde) faiz oranı yeniden belirlenir.

• 5 puanlık değişim kriteri gerçekleştiği takdirde, 1 Temmuz'dan itibaren takvim yılının ikinci yarısı için 30 Haziran günü belirlenen yeni reeskont oranının yüzde sekseni (%80) geçerli kılınır.

• Eğer 30 Haziran’daki güncel reeskont oranındaki değişim 5 puanlık fark sınırının altında kalırsa, yılın ilk yarısı için hesaplanmış olan faiz yüzdesi takvim yılı sonuna kadar hiçbir değişiklik yapılmadan uygulanmaya devam eder.

Adım Adım Yeni Yasal Faiz Hesaplama Örneği (TCMB Reeskont Oranına Göre)

Yeni yasal düzenlemenin uyuşmazlıklara nasıl uygulanacağını netleştirmek adına, Merkez Bankası'nın en son yayımladığı 31 Aralık verisi olarak kabul edilen %38,75 reeskont oranı üzerinden somut bir hesaplama modeli aşağıda kurgulanmıştır:

Aşama 1: Yılın İlk Altı Aylık Dönemi (1 Ocak - 30 Haziran)

• Temel Alınan Veri: Önceki yıl sonu (31 Aralık) reeskont oranı %38,75'tir.  

• Yasal Formül: Reeskont oranının %80'i hesaplanır.  

• Matematiksel İşlem: 38,75*0,80 = 31,00

• Sonuç: Yılın ilk yarısında uygulanacak yıllık yasal faiz oranı %31,00 olarak uygulanır.

Aşama 2: Yılın İkinci Altı Aylık Dönemi (1 Temmuz - 31 Aralık)

Yılın ikinci yarısındaki oran, 30 Haziran tarihindeki Merkez Bankası kararına göre iki farklı olasılık barındırır:

• Olasılık A (Değişimin Yetersiz Kalması): 30 Haziran günü Merkez Bankası reeskont oranının %35,00 olarak açıklandığı varsayılsın. Bu durumda başlangıçtaki %38,75 ile %35,00 arasındaki fark 3,75 puandır. Fark 5 puanlık yasal sınırın altında kaldığı için dönemsel güncelleme koşulu sağlanmamış olur. Dolayısıyla yılın ikinci yarısında da %31,00 faiz oranı uygulanmaya devam eder.

  
  

• Olasılık B (Değişimin Sınırı Aşması): 30 Haziran günü reeskont oranının %32,00 seviyesine gerilediği varsayılsın. Başlangıçtaki %38,75 oranı ile oluşan fark 6,75 puana ulaşarak 5 puanlık yasal şartı tam olarak karşılamaktadır. Bu durumda yeni oran hesaplamasına geçilir:  32,00*0,80 = 25,60

  Şart sağlandığı için 1 Temmuz itibarıyla yılın ikinci yarısında uygulanacak yıllık yasal faiz oranı %25,60 olarak revize edilir.

Anayasa Mahkemesi (AYM) Yasal Faizi Neden İptal Etmişti?

Yasal faiz sistemindeki değişiklik, Anayasa Mahkemesi'nin mülkiyet hakkı ekseninde verdiği ihlal kararına dayanmaktadır. Yüksek Mahkeme, 22/7/2025 tarihli ve E: 2024/24, K: 2025/164 sayılı kararı ile 3095 sayılı Kanun’un 1. maddesinde yer alan sabit faiz kuralını, "Sözleşmeden kaynaklanmayan borç ilişkileri" yönünden anayasaya aykırı bularak iptal etmiştir.  

Anayasa Mahkemesi'nin iptal gerekçeleri ve yeni kanun teklifinin yasal zeminini oluşturan kriterler şu şekildedir:

• Mülkiyet Hakkının Korunması: Sabit yasal faiz oranının piyasadaki yüksek enflasyonun ve paradaki değer kaybının gerisinde kalması, borçlunun geç ödeme yaptığı süreç boyunca alacaklının mülkiyet hakkının ihlali olarak saptanmıştır.

• Değer Kaybını Önleyecek Mekanizma Eksikliği: Eski yasal düzende, paranın satın alma gücünde meydana gelen aşınmayı telafi edecek esnek ve otomatik bir koruma yapısının bulunmaması temel anayasaya aykırılık gerekçesi yapılmıştır.

• Adil Dengenin Sağlanması: Kanun teklifinin madde gerekçesinde de vurgulandığı üzere, yapılan bu yeni düzenlemeyle alacaklı ve borçlunun menfaatleri arasında adil bir dengenin kurulması amaçlanmıştır.

• Yürürlük Tarihi: Hukuki bir boşluğun doğmasını engellemek adına Anayasa Mahkemesi, iptal hükmünün Resmi Gazete'de yayımlanmasından 9 ay sonra yürürlüğe girmesini kararlaştırmıştır.

Yeni Yasal Faiz Hesaplama Sistemi Uygulamayı Nasıl Etkileyecek?

Yeni 12. Yargı Paketi ile yasalaşması beklenen bu dinamik faiz modelinin, hem yargılama usulünde hem de icra-iflas hukuku uygulamasında çok boyutlu ve yapısal değişiklikleri beraberinde getireceğini tahmin etmekteyiz. Yeni faiz rejiminin pratik sahaya yansımasıyla birlikte, tarafların veya uygulayıcıların karmaşık matematiksel işlemlerle zaman kaybetmesinin önüne geçileceğini, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından her yılın belirli dönemlerinde (31 Aralık ve 30 Haziran) yapılacak resmi açıklamaların ve ilan edilecek reeskont oranlarının doğrudan yasal parametre olarak kabul edileceğini değerlendirmekteyiz. Yeni dönemde ne hukukçuların ne de vatandaşların ara dönem faiz tespiti veya 5 puanlık fark şartının gerçekleşip gerçekleşmediği hususunda manuel bir hesaplama yapmak için uğraşmak zorunda kalmayacağını öngörmekteyiz. Bu doğrultuda, söz konusu dönemsel faiz verilerinin UYAP (Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi) altyapısına doğrudan ve otomatik olarak entegre edileceğini tahmin etmekteyiz. Böylelikle icra müdürlükleri tarafından tanzim edilen dosya kapak hesaplarında faiz oranları, Merkez Bankası’nın resmi ilan tarihleri baz alınarak sistem algoritması tarafından otomatik olarak kademelendirilecek ve borç bakiyeleri güncel para politikası verilerine göre anlık olarak şekillenecektir. Kanaatimizce, ilgili tarihlerde yasal faiz oranının ne kadar olduğuna dair açıklama da yayımlanacaktır.