Kıdem Tazminatı Nedir? Şartları ve Hesaplaması (2026)

Kıdem tazminatı, Türk iş hukukunda işçinin emeği ve işyerine bağlılığının karşılığı olarak yasal güvenceye bağlanmış en temel haklardan biridir. İş sözleşmesinin mevzuatta öngörülen belirli şartlarla sona ermesi halinde doğan bu alacak, hem maddi hukuk hem de usul hukuku bakımından kurallara tabidir. Bu rehberde; kıdem tazminatına hak kazanma koşulları, hesaplama kriterleri, yasal kesintiler, zamanaşımı süreleri ve dava şartı arabuluculuk dahil yargılama süreçleri güncel mevzuat doğrultusunda ele alınmıştır.

Kıdem Tazminatı Nedir?

Kıdem tazminatı; Türk İş Hukuku uygulamasında, işçinin kanunda belirtilen asgari çalışma süresini doldurması ve iş sözleşmesinin kanunda sayılan haklı veya geçerli nedenlerle sona ermesi halinde, çalıştığı yıllara karşılık işverence ödenen toplu bir tazminattır.

İşçi ile işveren arasındaki ilişkinin temel unsurlarından biri olan kıdem tazminatı, işçinin işyerine duyduğu sadakatin ve emeğin bir karşılığı olarak kabul edilir. İşçinin işsiz kalması durumunda ekonomik bir güvence sağlamayı amaçlayan bu hak, işveren açısından da işyeri düzenini sağlama işlevi görür.

Kıdem Tazminatı Yasal Dayanağı Nedir?

Kıdem tazminatı hakkının temel yasal dayanağı, 1475 sayılı mülga İş Kanunu'nun halen yürürlükte olan 14. maddesidir. 4857 sayılı güncel İş Kanunu yürürlüğe girdiğinde, 1475 sayılı Kanun'un kıdem tazminatını düzenleyen 14. maddesi hariç diğer maddeleri yürürlükten kaldırılmış; ancak kıdem tazminatı hakkı aynı madde üzerinden korunmuştur.

Kıdem tazminatı:Madde 14 – (Değişik birinci fıkra: 29/7/1983 - 2869/3 md.) Bu Kanuna tabi işçilerin hizmet akitlerinin:  İşveren tarafından bu Kanunun 17 nci maddesinin II numaralı bendinde gösterilen sebepler dışında,  İşçi tarafından bu Kanunun 16 ncı maddesi uyarınca,  Muvazzaf askerlik hizmeti dolayısıyle,  Bağlı bulundukları kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulu kurum veya sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla; (Ek: 25/8/1999 - 4447/45 md.) 506 Sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (a) ve (b) alt bentlerinde öngörülen yaşlar dışında kalan diğer şartları veya aynı Kanunun Geçici 81 inci maddesine göre yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini and prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi istekleri ile işten ayrılmaları nedeniyle, Feshedilmesi veya kadının evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde kendi arzusu ile sona erdirmesi veya işçinin ölümü sebebiyle son bulması hallerinde işçinin işe başladığı tarihten itibaren hizmet aktinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır.

Kıdem Tazminatı Şartları Nelerdir?

İşçinin kıdem tazminatını hukuken hak kazanabilmesi için gereken şartlar şunlardır:

• Süre Şartı: İşçinin aynı işverenin bir veya değişik işyerlerinde en az 1 tam yıl aralıksız veya aralıklı olarak çalışmış olması zorunludur.

• Fesih / Çalışma Koşulu: Kural olarak iş sözleşmesinin işveren tarafından haksız veya geçerli nedenle veya işçi tarafından haklı nedenle feshedilmiş olması gerekir.

• İstisnai İstifa Halleri: İşçinin kendi arzusuyla işten ayrılması durumunda normalde kıdem tazminatı ödenmez ancak kanun şu istisnalarda ödeme yapılmasını emreder:

  • Askerlik: Muvazzaf askerlik hizmeti dolayısıyla işten ayrılma.

  • Emeklilik: Yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla işten ayrılma.

  • Yaş Dışı Emeklilik Şartlarının Sağlanması: Sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayıp yalnızca yaşı beklemek üzere kendi isteğiyle işten ayrılma.

  • Evlilik: Kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde kendi arzusu ile iş sözleşmesini sona erdirmesi.

  • Ölüm: İşçinin ölümü sebebiyle iş sözleşmesinin son bulması.

Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

Kıdem tazminatı hesaplanırken işçinin işyerinde geçirdiği tam yıllar ve küsuratlı aylar/günler dikkate alınarak bir matematiksel işlem uygulanır.

• Esas Alınacak Ücret: Hesaplamada kural olarak işçinin son brüt ücreti esas alınır. Ancak sadece çıplak ücret değil, brüt giydirilmiş ücret baz alınır. İşçiye sağlanan, para veya para ile ölçülebilen, devamlılık arz eden tüm menfaatler (yol yardımı, yemek yardımı, düzenli ikramiyeler, özel sağlık sigortası vb.) kıdem tazminatına esas ücrete eklenir. Devamlılığı olmayan, arızi nitelikteki ödemeler hesaba katılmaz. Ücretin parça başı, akort veya yüzde usulü gibi değişken olduğu hallerde, son 1 yıllık kazanç ortalaması dikkate alınır.

• Hesaplama Yöntemi: İşçiye, işe başladığı tarihten itibaren hizmet akdinin devamı süresince her geçen tam yıl için 30 günlük brüt giydirilmiş ücreti tutarında ödeme yapılır. Bir yıldan artan aylar ve günler de aynı oran üzerinden (günlük ücrete bölünerek) hesaplamaya dahil edilir. Hesaplama yapmak için Kıdem Tazminatı Hesaplama Robotu (2026) kullanabilirsiniz.

• Kıdem Tazminatı Tavanı: Yasaya göre, hesaplanacak 1 yıllık kıdem tazminatı tutarı, Devlet Memurları Kanunu'na tabi en yüksek Devlet memuruna bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesi tutarını geçemez. Tavan miktarı her yıl güncellenerek ilan edilir ve hesaplama yapılırken sözleşmenin feshedildiği tarihteki tavan sınırı uygulanır. 01 Ocak 2026 - 30 Haziran 2026 dönemi için güncel kıdem tazminatı tavanı brüt 63.948,77 TL'dir. Kıdem tazminatı tavanı hakkında daha fazla bilgi almak için ilgili yazılarımızı okuyabilirsiniz:

  Kıdem Tazminatı Tavanı Ne Kadar?

  Kıdem Tazminatı Tavanı Nedir?

Kıdem Tazminatı Kesintileri Nelerdir?

İşçinin eline geçecek net tutar belirlenirken kıdem tazminatından yapılan yasal kesintiler sınırlıdır. Yapılacak kesinti yalnızca damga vergisidir.

Kesinti Türü	Uygulanma Durumu	Kesinti Detayı
SGK İşçi Primi	Hayır	Kıdem tazminatından SGK primi kesilmez.
SGK İşsizlik Primi	Hayır	Kıdem tazminatından işsizlik primi kesilmez.
Gelir Vergisi	Hayır	Yasal tavanı aşmayan kıdem tazminatı tutarının tamamı Gelir Vergisi Kanunu Madde 25/1 uyarınca gelir vergisinden tamamen muaftır.
Damga Vergisi	Evet	Brüt kıdem tazminatı tutarı üzerinden Binde 7,59 oranında damga vergisi kesilir.

Kıdem Tazminatı Zamanaşımı Süresi Ne Kadardır?

4857 sayılı İş Kanunu'na 7036 sayılı Kanun ile eklenen Ek Madde 3 uyarınca; iş sözleşmesinden kaynaklanmak kaydıyla kıdem tazminatı alacaklarında zamanaşımı süresi 5 yıldır. Bu 5 yıllık zamanaşımı süresi, hakkın doğduğu tarih olan iş sözleşmesinin sona erdiği (fesih) tarihten itibaren işlemeye başlar. Bu sürenin geçirilmesi durumunda işveren tazminat ödemekten kurtulabilir.

Kıdem Tazminatı Faiz Türü Nedir?

Kıdem tazminatının zamanında ödenmemesi sebebiyle açılacak davanın sonunda hakim, gecikme süresi için ödenmeyen tutara mevduata uygulanan en yüksek faizin ödenmesine hükmeder. Yargıtay uygulamalarına göre faiz başlangıç tarihi, dava veya ihtarname tarihi değil; iş sözleşmesinin feshedildiği tarihtir. İşçi, işten ayrıldığı günden itibaren alacağına bankalarca fiilen uygulanan en yüksek mevduat faizinin işletilmesini talep etme hakkına sahiptir.

Kıdem Tazminatı Nasıl İspatlanır?

İş ilişkisinde çıkan uyuşmazlıklarda ispat yükümlülüğü genellikle somut duruma göre şekillenir.

• İspat Yükü: Feshin haklı bir sebebe dayandığını veya kıdem tazminatının ödendiğini ispat yükümlülüğü kural olarak işverene aittir.

• Geçerli Deliller: İşçinin hizmet süresi, ücreti ve fesih sebebi; Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) dökümleri, işyeri şahsi sicil dosyası, imzalı ücret bordroları, banka dekontları, puantaj kayıtları ve mahkemece dinlenen tanık beyanları ile ispatlanır. İstifa belgesi sunulsa dahi mahkemeler belgenin iradeyi yansıtıp yansıtmadığını tüm delillerle inceler.

Kıdem Tazminatı Davası Nasıl Açılır?

Kıdem tazminatının ödenmemesi durumunda işçinin yargısal süreçleri başlatması gerekir. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu ile getirilen sistem kapsamında şu adımlar izlenir:

1. Zorunlu Arabuluculuk: Kanuna veya bireysel/toplu iş sözleşmesine dayanan işçi alacağı ve tazminat taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır. Başvuru yapılmadan doğrudan dava açılması halinde, dava usulden reddedilir.

2. İş Mahkemesi Davası: Arabuluculuk süreci anlaşmayla sonuçlanmazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren görevli mahkeme olan İş Mahkemelerinde dava açılabilir. Yetkili mahkeme davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri veya işin yapıldığı yer mahkemesidir.

3. İcra ve Tahsilat: İş mahkemesinde açılan alacak davasının işçi lehine sonuçlanması ile birlikte kararının kesinleşmesi şart olmadan, mahkeme ilamı İcra Müdürlüğü aracılığıyla ilamlı icra takibine konulur ve alacak tahsil edilir.

Kıdem Tazminatı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Kendi isteği ile işten ayrılan işçi kıdem tazminatı alabilir mi veya istifada kıdem tazminatı alınır mı?

Kural olarak kendi arzusuyla istifa eden işçi tazminat alamaz. Ancak işçi; sağlık sebepleri, işverenin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı (örneğin fazla mesailerin ödenmemesi) veya haklı bir neden göstererek sözleşmeyi feshederse alabilir. Ayrıca 2000 sonrası kıdem tazminatı alma şartları veya 2008 sonrası kıdem tazminatı alma şartları gereğince yasal prim gününü (örneğin 7000 gün prim dolduran kıdem tazminatı alabilir mi sorusunda olduğu gibi sigortalılık süresi ve prim şartını) dolduranlar, sadece yaşı beklemek amacıyla kendi istekleriyle ayrılsalar da SGK'dan alacakları yazıyla kıdem tazminatı alabilirler.

6 ay çalışan kıdem tazminatı alabilir mi?

Kıdem tazminatı için aynı işverene bağlı olarak en az 1 tam yıl çalışmak zorunludur. Bu nedenle 6 ay çalışan bir işçi tazminat alamaz.

Belirli süreli iş sözleşmesi kıdem tazminatı hakkı doğurur mu?

Belirli süreli iş sözleşmesi kıdem tazminatı açısından incelendiğinde; bu tür sözleşmeler süre bitimiyle kendiliğinden sona ererse kural olarak kıdem tazminatı hakkı doğmaz. Ancak sözleşme belirsiz süreli hale dönüşürse tazminata hak kazanılabilir.

Emekli olan kişi kıdem tazminatı alabilir mi?

Evet, emekli olan kişi diğer şartları da karşılaması halinde kıdem tazmınatına hak kazanır.

Emeklilik sonrası çalışana ikinci kez kıdem tazminatı hakkı doğar mı?

Evet, ilk emeklilik anında işçi tazminatını alır. Emekli olduktan sonra aynı işyerinde Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) ödeyerek çalışmaya devam eden işçiler, bu ikinci çalışma döneminin sonunda da yasal şartlar dahilinde çıkarılırlarsa emekli çalışan kıdem tazminatı hakkına yeniden sahip olurlar.

Kıdem tazminatına yol yemek eklenir mi?

Kıdem tazminatı ödemelerinde hesaplama işçinin çıplak brüt ücreti üzerinden değil, brüt "giydirilmiş" ücreti üzerinden yapılır. Bu nedenle kıdem tazminatına yol yemek eklenir mi sorusunun cevabı evettir; devamlılık arz eden yol, yemek, ikramiye, barınma gibi menfaatler brüt ücrete dahil edilir.

Kapıcı kıdem tazminatı hesaplaması nasıldır?

Kapıcı kıdem tazminatı hesaplama sürecinde, kapıcıya ücretsiz sağlanan kira (konut), elektrik, su ve yakacak yardımları da giydirilmiş brüt ücrete eklenir.

Kapıcı kıdem tazminatını kim öder?

Kat malikleri payları sorumludur.

Borcum var kıdem tazminatı alabilir miyim?

Haciz veya icra borcunuz olması işverenin yasal şartları taşıdığınızda kıdem tazminatı tahakkuk ettirmesine engel değildir, alabilirsiniz ancak bu para borcunuzun niteliğine göre icra dairesi tarafından haczedilebilir.

Kıdem tazminatı zamanaşımı, kıdem tazminatına uygulanacak faiz ve dava süreci nasıldır?

Kıdem tazminatı zamanaşımı 5 yıldır. Kıdem tazminatına uygulanacak faiz mevduata fiilen uygulanan en yüksek faiz olup, kıdem tazminatı faiz hesaplama işlemi fesih tarihinden itibaren başlatılır. Uyuşmazlık çıkması durumunda, dava açmadan önce zorunlu olarak arabulucuya başvurulması gerekmektedir.