Süresiz Nafaka Kaldırıldı: AYM İptal Kararı

Anayasa Mahkemesi (AYM), Türk Medeni Kanunu'nda yer alan ve kamuoyunda uzun yıllardır tartışılan "süresiz nafaka" düzenlemesine ilişkin tarihi bir iptal kararı verdi. Bu karar, boşanma hukukunda tarafların hak ve yükümlülüklerinin yeniden, daha adil bir zeminde şekillendirileceği yeni bir dönemin başlangıcını işaret ediyor.

Süresiz Nafaka Kaldırılma Başvurusu

4 Haziran 2026 tarihli Anayasa Mahkemesi Genel Kurul Gündemi verilerine göre, süresiz nafaka uygulamasının iptali süreci, yerel bir mahkemenin itiraz başvurusu ile gündeme alınmıştır. Gündem raporunda yer alan bilgilere göre Antalya 12. Aile Mahkemesi, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "...süresiz olarak..." ibaresinin iptali talebiyle Anayasa Mahkemesi'ne esas yönünden itiraz başvurusunda bulunmuştur. Anayasa Mahkemesi de bu başvuruyu Genel Kurul gündemine alarak görüşmüş ve ilgili ibarenin iptaline karar vermiştir.

Gerekçeli Karar Bekleniyor ve Yürürlük Süreci

Anayasa Mahkemesi'nin aldığı bu iptal kararına ilişkin gerekçeli karar henüz yayımlanmamıştır. Kararın detaylı hukuki dayanakları, gerekçeli kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasıyla birlikte tam olarak netlik kazanacaktır.

Anayasa Mahkemesi'nin verdiği iptal kararı, Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihten itibaren tam 9 ay sonra yürürlüğe girecektir. AYM tarafından tanınan bu 9 aylık geçiş süreci, iptal kararının ardından doğacak olan hukuki boşluğun doldurulması ve Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) konuya ilişkin yeni bir yasal çerçeve hazırlayabilmesi amacıyla verilmiştir.

Adalet Bakanlığı'ndan "Adalet ve Hakkaniyet" Vurgusu

Kararın kamuoyuna yansımasının ardından Adalet Bakanlığı cephesinden de konuyla ilgili resmi bir açıklama gelmiştir. Adalet Bakanı Akın Gürlek, yaptığı açıklamada Anayasa Mahkemesi'nin Türk Medeni Kanunu'ndaki "süresiz nafaka" düzenlemesine ilişkin verdiği iptal kararını adalet ve hakkaniyet ilkeleri adına son derece kıymetli bulduklarını belirtmiştir. Gürlek; boşanma sonrası süreçlerde hem tarafların haklarını koruyacak hem de aile kurumunun saygınlığını zedelemeyecek dengeli bir modelin inşasının öncelikli gündem maddelerinden biri olduğunu ifade etmiştir. Ayrıca AYM'nin tanıdığı yasal süre dikkate alınarak, bir tarafı ömür boyu adil olmayan bir yükümlülük altında mağdur etmeyen yeni yasal düzenlemenin en kısa sürede Meclis'in takdirine sunulacağı vurgulanmıştır.

12. Yargı Paketi: Yeni Nafaka Düzenlemesi Neler Getirecek?

İptal kararının ardından yeni nafaka sisteminin nasıl işleyeceği sorusu, detayları şekillenmekte olan 12. Yargı Paketi ile cevap bulacaktır. Süresiz nafakanın yürürlükten kalkmasıyla birlikte yerine daha orantılı bir sistemin gelmesi öngörülmektedir. Mevcut kulis bilgilerine ve yansıyan planlamalara göre, 12. Yargı Paketi'nde nafaka ödemelerinin evlilik süresiyle sınırlandırılması hedeflenmektedir. Yeni taslakta nafakanın, kural olarak evlilik süresinin yarısı kadar uygulanması planlanmaktadır. Bununla birlikte, çok kısa süren evliliklerde taraf mağduriyetlerini (özellikle kadın ve çocukların durumunu) engellemek adına bir alt sınır belirleneceği ve nafaka süresinin 5 yıldan az olmamak üzere uygulanacağı tahmin edilmektedir. Önümüzdeki süreçte gerekçeli kararın yayımlanması ve yasal düzenlemenin Meclis'ten geçmesiyle birlikte, nafaka hukuku yepyeni ve süreyle sınırlandırılmış bir yapıya kavuşacaktır.

Süresiz Nafaka Geriye Dönük Olarak Kaldırılabilir mi?

Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı sonrasında en çok merak edilen husus, bu kararın mevcut nafaka yükümlülüklerini geriye dönük olarak etkileyip etkilemeyeceğidir.

Hukuken net bir şekilde belirtmek gerekir ki; Anayasa Mahkemesi iptal kararları geriye yürümez (Anayasa m. 153). Dolayısıyla, AYM'nin vermiş olduğu bu iptal kararı, geçmişte mahkemeler tarafından hükmedilmiş ve kesinleşmiş olan süresiz nafaka kararlarını kendiliğinden veya geriye dönük olarak ortadan kaldırmaz. Mevcut süresiz nafaka yükümlülükleri, yeni bir kanuni düzenleme yapılana kadar yasal olarak yürürlükte kalmaya devam edecektir.

Ancak, gelecekte yürürlüğe girmesi beklenen yasal düzenlemeye (12. Yargı Paketi) eklenecek olan geçici maddeleri ile eski kararlar için yeni süre sınırlarına göre "uyarlama veya kaldırma davası" açma hakkı tanınacağı tahmin edilmektedir. Özetle; kendiliğinden geriye dönük bir kaldırılma hukuken mümkün olmasa da, yeni kanunla birlikte mevcut nafakaların da süreli hale getirilmesinin önünün açılacağı öngörülmektedir.

Sonuç ve Değerlendirme

Süresiz nafakanın kaldırılmasına ilişkin AYM kararı, Türkiye’de boşanma süreçlerinin maddi sonuçlarında köklü bir değişiklik süreci başlatmıştır. Mevcut nafaka yükümlülüklerinin ya da yeni açılacak boşanma davalarının bu karardan ve gelecekte yürürlüğe girecek yasal düzenlemelerden nasıl etkileneceği her somut olayın özelliğine göre değişecektir. Hak ve menfaat dengesinin korunması adına, sürecin profesyonel bir boşanma avukatı ile değerlendirilmesi tavsiye edilir.

Yasal Uyarı

Bu internet sitesinde yer alan "Süresiz Nafaka Kaldırıldı: AYM İptal Kararı" başlıklı makale ve tüm içerikler, yalnızca genel bilgilendirme amacıyla kaleme alınmıştır. Sitede yer alan bilgilerin eksiksiz veya güncel olduğuna dair bir garanti verilmemekte olup, bu içerikler hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Bu bilgilere dayanılarak gerçekleştirilen işlemlerden kaynaklanabilecek hak kayıplarından web sitesi yönetimi ve yazar sorumlu tutulamaz. Detaylı bilgi ve hukuki yardım için profesyonel hukuki danışmanlık alınmalıdır.