Hakaret Suçunda Önödeme ve Uyarlama (2026)
- Av. Yunus Emre Aydın
- 12 Oca
- 4 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 1 saat önce
Türk Ceza Hukukunda yapılan son yasal düzenlemelerle (7531 ve 7571 sayılı Kanunlar), Hakaret suçu "Uzlaştırma" kapsamından çıkarılarak "Önödeme" kurumuna dahil edilmiştir. Bu değişiklik, yalnızca yeni açılan soruşturmaları değil; yargılaması devam eden, cezası kesinleşmiş ve hatta infaz aşamasındaki binlerce dosyayı doğrudan etkilemektedir. Bu rehberde; 2026 yılı itibarıyla hakaret suçunda önödeme miktarının nasıl hesaplandığı, eski tarihli suçlarda "uyarlama yargılaması" ile düşük tarifeden nasıl yararlanılacağı ve sürecin adli sicil (sabıka) üzerindeki etkileri tüm detaylarıyla açıklanmıştır.
Hakaret Suçunda Önödeme Nedir ve Hangi Suçları Kapsar?
Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) 75. maddesine göre önödeme; failin, devlet tarafından belirlenen bir miktar parayı ödemesi karşılığında hakkında kamu davası açılmamasını (takipsizlik) veya açılmış davanın düşmesini sağlayan bir kurumdur. Bu sistem, vatandaşı hapis cezası tehdidinden korurken sabıka kaydının kirlenmesini de engeller. Önödeme ile ilgili ayrıntılı bilgi için Ceza Hukukunda Önödeme başıklı makalemizi okuyabilirsiniz.
Hakaret Suçunda Önödeme Kapsamı ve İstisnalar Nelerdir?
TCK 75. maddenin 6. fıkrasına eklenen hükümle hakaret suçu özel olarak önödeme kapsamına alınmıştır. Ancak kanun koyucu burada önemli bir ayrım yapmıştır:
Önödeme Kapsamında Olan Hakaret Suçları:
Basit Hakaret (TCK 125/1),
Sesli, yazılı veya görüntülü iletiyle (sosyal medya/mesaj) hakaret (TCK 125/2),
İnanç ve dini değerlere hakaret (TCK 125/3-b,c),
Alenen işlenen hakaret (TCK 125/4).
Öndeme Kapsamı Dışı Kalan Hakaret Suçları:
Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen hakaret suçu (TCK 125/3-a) önödeme kapsamında değildir. Bir polise, doktora veya memura görevi başında hakaret edilmesi durumunda önödeme hükümleri uygulanmaz, yargılama genel hükümlere göre devam eder.
Hakaret Suçunda Önödeme Hesaplama Tablosu (2026)
Suç Tipi | TCK Maddesi | Hapis Alt Sınırı | Taban Önödeme Tutarı* |
Basit Hakaret (Yüze karşı/Gıyapta) | TCK 125/1 | 3 Ay (90 Gün) | 9.000 TL |
Mesaj/Sosyal Medya Yoluyla | TCK 125/2 | 3 Ay (90 Gün) | 9.000 TL |
Alenen Hakaret (Herkese açık yorum vb.) | TCK 125/4 | 3 Ay + 1/6 Artırım | 10.500 TL |
Dini Değerlere Hakaret | TCK 125/3-b,c | 1 Yıl (365 Gün) | 36.500 TL |
*Not: Bu tutarlara tebligat ve dosya masrafları ayrıca eklenir.
Kesinleşmiş Hakaret Dosyalarında "Uyarlama Yargılaması" ve Geriye Dönük Uygulama
Vatandaşların en çok merak ettiği konu, suç tarihi eski olan ve cezası kesinleşmiş dosyalarda ne kadar ödeme yapılacağıdır. TCK'nın 7. maddesindeki "Lehe Kanun Geçmişe Yürür" ilkesi gereği, hesaplama yapılırken suçun işlendiği tarihteki birim değerler esas alınır.
Suç Tarihine Göre Değişen Tarifeler (20 TL - 30 TL - 100 TL Farkı)
Önödeme miktarı hesaplanırken suç tarihinde geçerli olan günlük birim değeri kullanılır:
02.12.2016 Öncesi Suçlar: Günlük 20 TL esas alınır.
Örnek Hesap: 90 gün x 20 TL = 1.800 TL.
02.12.2016 – 01.06.2024 Arası Suçlar: Günlük 30 TL esas alınır.
Örnek Hesap: 90 gün x 30 TL = 2.700 TL.
01.06.2024 Sonrası Suçlar: Güncel değer olan 100 TL esas alınır.
Örnek Hesap: 90 gün x 100 TL = 9.000 TL.
Hakaret Suçunda Uyarlama Süreci Nasıl İşler?
Hakkınızda verilen hapis cezası kesinleşmiş ve infaz aşamasındaysa; kararı veren mahkemeye dilekçe vererek "Uyarlama Yargılaması" talep edebilirsiniz. Mahkeme dosya üzerinden inceleme yaparak infazı durdurur ve suç tarihine göre (örneğin 2.700 TL) bir önödeme emri çıkarır. Bu tutarı 10 gün içinde ödemeniz halinde cezanız tüm sonuçlarıyla ortadan kalkar ve dosya "Düşme" ile kapatılır. Uyarlama yargılaması ile ilgili ayrıntılı bilgi için Uyarlama Yargılaması ile Önödeme Hakkı başıklı makalemizi okuyabilirsiniz.
Suça Sürüklenen Çocuklarda (SSÇ) Hakaret Suçunda Önödeme
Önödeme kurumu, 12-15 yaş grubundaki (algılama yeteneği olan) ve 15-18 yaş grubundaki çocuklar için de uygulanır. Ancak önödeme miktarının hesaplanmasında yaş küçüklüğü indirimi yapılmaz.
Savcılık, önödeme teklifini hazırlarken suçun kanundaki temel cezasının alt sınırını esas alır. Şahsa bağlı cezayı azaltıcı bir neden olan "yaş küçüklüğü", önödeme aşamasında temel cezadan düşülmez. Çocuk, ancak önödeme teklifini kabul etmeyip mahkemeye çıkarsa yaş indirimlerinden (cezada 1/2 veya 1/3 oranında) yararlanabilir.
Önödeme ve Uzlaştırma Birlikte Nasıl Uygulanır?
Bir olayda hem "Hakaret" (Önödeme kapsamında) hem de "Tehdit" veya "Yaralama" (Uzlaştırma kapsamında) suçu işlenmişse, CMK 253/3 maddesine eklenen yeni hüküm sayesinde mağduriyet yaşanmaz.
Eski Durum: Eskiden suçlardan biri uzlaşmaya tabi değilse, diğer suçun da uzlaşma yolu kapanıyordu.
Yeni Durum: Artık önödeme kapsamındaki suç (Hakaret), diğer suçun (Tehdit/Yaralama) uzlaşma yolunu kapatmaz. Dosyalar ayrılır; Hakaret için önödeme yapılırken, Tehdit suçu için uzlaştırma prosedürü uygulanır. Böylece her iki suçtan da sabıka almadan kurtulmak mümkün hale gelir.
Hakaret Suçunda Adli Sicil, İnfaz ve Tekerrür Durumu
Önödeme ile dosyanın kapatılması, teknik olarak bir mahkûmiyet değildir.
Sabıka Kaydı: Önödeme sonucunda verilen "Düşme" veya "Takipsizlik" kararları, vatandaşın e-Devlet'ten aldığı adli sicil (sabıka) kaydında veya arşiv kaydında görünmez.
Özel Sistem: Bu kayıtlar, sadece savcı ve hakimlerin görebildiği, "bunlara mahsus bir sisteme" kaydedilir.
Tekerrür : Önödeme, genel anlamda tekerrüre esas olmaz (infazı yakmaz).
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Önödeme tebligatı geldi, ödemezsem ne olur?
10 gün içinde ödeme yapmazsanız veya taksitleri aksatırsanız hakkınızda kamu davası açılır. Yargılama sonunda hapis cezası alma riskiniz doğar.
Param yok, önödemede taksit yaptırabilir miyim?
Evet. Tebligatı aldıktan sonra 10 gün içinde savcılığa başvurarak borcunuzu birer ay ara ile üç eşit taksitte ödemeyi talep edebilirsiniz.
Karşı tarafın avukatına ödediğim vekalet ücretini geri alabilir miyim?
Hayır. Kesinleşmiş dosyalarda uyarlama ile ceza düşse bile, TCK 75/5 maddesi gereği "kişisel haklar" saklı tutulduğundan, daha önce karşı tarafın avukatına ödediğiniz vekalet ücreti geri alınamaz.
Önödeme yaptığım işveren tarafından görülür mü?
Hayır. Önödeme kayıtları adli sicil belgesinde yer almaz, işverenler bu kaydı göremez.
Sonuç
Hakaret suçunun önödeme kapsamına alınması, vatandaşlara hapis cezasından ve adli sicil (sabıka) kaydından kurtulmak için önemli bir "ikinci şans" tanımaktadır. Özellikle kesinleşmiş dosyalarda suç tarihine göre yapılan lehe hesaplamalar (20 TL veya 30 TL tarifesi), ödenecek miktarı ciddi oranda düşürmektedir. Hak kaybı yaşamamak için tebliğ edilen 10 günlük süreye dikkat edilmesi ve uyarlama süreçlerinde ceza avukatı desteği alınması önem arz eder.
Yasal Uyarı
Bu makale bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Süreçlerinizde hak kaybı yaşamamak için bir ceza avukatına danışmanız tavsiye edilir.
