UBGT (Ulusal Bayram ve Genel Tatil) Ücreti Nedir? Şartları ve Hesaplaması (2026)
- Av. Yunus Emre Aydın
- 3 saat önce
- 10 dakikada okunur
4857 sayılı İş Kanunu uyarınca, ulusal bayram ve genel tatil (UBGT) günlerinde yapılan çalışmaların karşılığı olan ücret alacağı, iş hukukunda sıkça ihtilafa neden olan yasal bir haktır. Kanunun emredici hükümleri ve yerleşik Yargıtay kararları, bu günlerdeki çalışmalar için genel çalışma düzeninden farklı ödeme ve ispat kuralları öngörmüştür. 2026 yılı güncel yasal düzenlemeleri esas alınarak hazırlanan bu yazıda; UBGT ücretinin tanımı, hak kazanma şartları, zamanaşımı süreleri gibi hususlar ele alınmıştır.
UBGT Ücreti Nedir?
UBGT (Ulusal Bayram ve Genel Tatil) ücreti; Türk İş Hukuku uygulamasında, işçinin kanunla belirlenmiş olan ulusal bayram ve genel tatil günlerinde dinlenme hakkını kullanmayarak fiilen çalışması halinde, normal aylık veya günlük ücretine ilave olarak kanun gereği ödenmesi zorunlu olan 1 günlük (tam yevmiye) tutarındaki yasal alacaktır. İş Hukuku kapsamında işçilerin dinlenme hakkı anayasal bir güvence altındadır ve kural olarak ulusal bayram ve genel tatil günlerinde işçilerin çalıştırılmaması esastır. Ancak günümüzde işyerinin niteliği, üretimin devamlılığı, hizmet sektörünün (sağlık, güvenlik, turizm vb.) kesintisiz sürme zorunlulukları yahut işverenin talebi ve işçinin onayı ile bu günlerde çalışma yapılması sıklıkla karşılaşılan bir durumdur. İşçi bu resmi tatil günlerinde fiilen çalışırsa, emeğinin karşılıksız kalmaması ve dinlenme hakkından feragat etmesinin telafisi amacıyla kanun koyucu tarafından kendisine normal ücretinin yanı sıra UBGT ücreti ödenmesi emredilmiştir.
UBGT Ücreti Yasal Dayanağı Nedir?
UBGT ücreti hakkının temel yasal dayanağı, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 44. ve 47. maddeleri ile 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun'dur.
Çalışma Koşulu ve İşçi Onayı (İşK m.44): Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde işyerlerinde çalışılıp çalışılmayacağı toplu iş sözleşmesi veya bireysel iş sözleşmeleri ile kararlaştırılır. Sözleşmelerde bu yönde bir hüküm bulunmaması halinde, söz konusu günlerde çalışılması için işçinin yazılı onayı zorunludur.
Ücretin Belirlenmesi (İşK m.47): İş Kanunu kapsamına giren işyerlerinde çalışan işçilere, kanunlarda ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde çalışmazlarsa, bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretleri tam olarak; tatil yapmayarak çalışırlarsa ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücreti ödenir.
UBGT Günleri Hangi Günlerdir?
2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri Hakkında Kanun uyarınca Türkiye'deki UBGT günleri toplamda 15,5 gündür ve şunlardan oluşur:
Ulusal Bayram: 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı (28 Ekim saat 13.00'ten başlar, toplam 1.5 gündür).
Resmi ve Milli Bayramlar: 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı, 19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı, 30 Ağustos Zafer Bayramı (Her biri 1'er gün).
Dini Bayramlar: Ramazan Bayramı (Arife günü saat 13.00'ten itibaren toplam 3,5 gündür), Kurban Bayramı (Arife günü saat 13.00'ten itibaren toplam 4,5 gündür).
Genel Tatil Günleri: 1 Ocak Yılbaşı, 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü, 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik Günü (Her biri 1'er gün).
UBGT Ücreti Şartları Nelerdir?
İşçinin UBGT ücreti talep edebilmesi için yasanın aradığı koşullar şunlardır:
Fiili Çalışma Şartı: Genel tatil veya ulusal bayram gününde işçinin işyerinde fiilen çalışmış olması zorunludur. İşçi çalışmazsa zaten o günün ücretini aylık maktu veya günlük ücreti içinde tam olarak almaya devam eder.
Sürenin Önemi Yoktur: Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre, genel tatil gününde çalışılan sürenin hiçbir önemi yoktur. İşçi tatil gününde 1 saat dahi çalışmış olsa, o güne ait genel tatil ücretine tam olarak hak kazanır. Bu çalışma karşılığında işçiye saatlik orantı (kıstelyevm) yapılarak değil, tam bir günlük yevmiye ödenmek zorundadır.
Serbest Zaman ile Telafi Edilememesi: Yargıtay kararlarına göre ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yapılan çalışmaların karşılığı mutlaka nakit (ücret) olarak ödenmelidir. Fazla mesai uygulamasının aksine, UBGT çalışmalarının karşılığında işçiye sonradan serbest zaman veya idari izin kullandırılamaz, verilse dahi bu durum yasal olarak geçersiz kabul edilir ve ücret alacağı ortadan kalkmaz.
UBGT Ücreti Nasıl Hesaplanır?
UBGT ücreti hesaplanırken iş hukukunda tazminatlara uygulanan kurallardan farklı olarak kendi kuralları dikkate alınır.
Esas Alınacak Ücret: Genel tatil ücretinin hesaplanmasında işçinin "brüt çıplak ücreti" dikkate alınır. İşçiye sağlanan yol yardımı, yemek yardımı, düzenli ikramiyeler, prim gibi ayni veya nakdi sosyal yardımlar ile ek menfaatler genel tatil ücretinin hesaplanmasında (giydirilmiş ücrete dahil olduklarından) kesinlikle nazara alınamaz.
Hesaplama Formülü: UBGT günlerinde fiilen çalışan işçiye, o güne ait normal ücretine (zaten aylığı içinde yatan) ek olarak, çalıştığı her bir UBGT günü için 1 tam günlük çıplak yevmiye (ücret) daha ödenir. Aylık çıplak brüt ücreti 30'a bölünerek 1 günlük yevmiye bulunur, bu tutar çalışılan UBGT gün sayısıyla çarpılır.
Maktu Aylık Ücretlilerde Durum: Hasta, izinli veya mazeretli olduğu hallerde dahi aylığı tam olarak ödenen (maktu aylıklı) işçilere, tatil günlerinde dinlendiklerinde maaşlarından kesinti yapılmaz veya ek ödeme yapılmaz. Ancak bu günlerde fiilen çalışırlarsa, maktu aylıklarının üzerine ayrıca çalıştığı her gün için 1 günlük ücretleri hesaplanarak kendilerine ödenir.
Detaylı hesap yapmak için UBGT Ücreti Hesaplama (2026 Güncel) robotunu kullanabilirsiniz.
Özel Çalışma Sistemlerinde (2+2+2, 12/24, 24/24, 24/48) UBGT Hesaplaması Nasıl Yapılır?
Hastaneler, özel güvenlik hizmetleri, fabrikalar ve vardiyalı üretim tesisleri gibi kesintisiz hizmet veren işyerlerinde uygulanan özel çalışma saatleri (2+2+2, 12/24, 24/48 vb.) Yargıtay içtihatlarıyla matematiksel hesaplama kuralına bağlanmıştır. Dava aşamasında işçinin hangi tatil gününde çalıştığının tespit edilemediği durumlarda şu oranlar uygulanır:
2 Gündüz 2 Gece 2 İzin Sistemi (2+2+2): Bu çalışma sisteminde işçi bazı haftalarda 5 gün, bazı haftalarda 4 gün çalışmaktadır. Çalışma döngüsü kendisini 6 haftada bir tekrar ettiğinden, işçinin çalışma yapmadığı günler ile çalışma yaptığı günler karşılıklı incelendiğinde tüm UBGT günlerinin 2/3’ünde çalışma yapmış olabileceği kabul edilerek hesaplama yapılır.
12 Saat Çalışma 24 Saat Dinlenme Sistemi (12/24): 12 saat çalışıp 24 saat dinlenen bir işçinin üç haftalık periyotta çalışma yoğunluğu dikkate alındığında, Yargıtay içtihatlarına göre bu çalışma sisteminde işçinin toplam ulusal bayram ve genel tatil günlerinin 2/3'ünde (üçte ikisinde) çalıştığı kabul edilerek hesaplama yapılır.
24 Saat Çalışma 24 Saat Dinlenme Sistemi (24/24): 24 saat çalışıp 24 saat dinlenen bir işçinin çalışma sistematiği gereği, bir yıl içindeki ulusal bayram ve genel tatil günlerinin yarısında (1/2'sinde) fiilen çalıştığı Yargıtay kararlarında kabul edilmektedir.
24 Saat Çalışma 48 Saat Dinlenme Sistemi (24/48): 24 saat nöbet tutup 48 saat dinlenen (genellikle itfaiye, güvenlik, sağlık vb.) bir işçinin, çalışma periyodu gereği ulusal bayram ve genel tatil günlerinin 1/3'ünde (üçte birinde) fiilen çalıştığı kabul edilir ve UBGT alacağı bu oran üzerinden hesaplanır.
UBGT Ücreti Kesintileri Nelerdir?
UBGT ücreti bir "ücret" alacağı niteliği taşıdığı için yasada belirtilen vergi ve SGK prim kesintilerine tabidir.
Kesinti Türü | Uygulanma Durumu | Kesinti Detayı |
SGK İşçi Primi | Evet | Brüt genel tatil ücreti prime esas kazanca (PEK) dahildir ve %14 oranında kesilir. |
SGK İşsizlik Primi | Evet | Brüt tutar üzerinden %1 oranında işsizlik sigortası primi kesilir. |
Gelir Vergisi | Evet | İşçinin kümülatif vergi matrahı oranına (örneğin %15, %20) göre gelir vergisi kesilir. |
Damga Vergisi | Evet | Brüt toplam üzerinden Binde 7,59 oranında damga vergisi kesintisi yapılır. |
UBGT Ücreti Zamanaşımı Süresi Ne Kadardır?
4857 sayılı İş Kanunu'nun 32. maddesi, Ek Madde 3 ve Türk Borçlar Kanunu madde 147 uyarınca; genel tatil ücreti (UBGT) dönemsel bir ücret alacağı niteliğinde olduğu için 5 yıllık zamanaşımı süresine tabidir. UBGT ücretinde 5 yıllık zamanaşımı, iş sözleşmesinin feshedildiği tarihten itibaren değil; söz konusu tatil ücretinin muaccel olduğu tarihten itibaren hesaplanır.
UBGT Ücreti Faiz Türü Nedir?
Genel tatil ücreti doğası gereği bir "ücret" alacağı olduğundan, 4857 sayılı İş Kanununun 34. maddesi uyarınca süresinde ödenmeyen bu alacaklar için dava aşamasında "mevduata uygulanan en yüksek faiz" talep edilir.
Faiz Başlangıç Tarihi: Faiz, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren otomatik başlamaz. İşverenin temerrüde düşürüldüğü tarihten itibaren işletilir. Eğer dava açılmadan önce ihtarname çekilmişse ihtarın tebliğinden sonraki ödeme süresi bitiminde, ihtar yoksa zorunlu arabuluculuk son tutanak tarihinde veya talebe göre dava/ıslah tarihinde temerrüt oluşur ve faiz bu tarihlerden itibaren işlemeye başlar.
UBGT Ücreti Nasıl İspatlanır?
İş hukuku yargılamalarında, işçinin UBGT günlerinde fiilen çalışma yaptığını ispat yükümlülüğü kural olarak işçinin (davacının) üzerindedir.
Yazılı Belgeler: İşçinin imzasını taşıyan maaş bordroları, puantaj cetvelleri, işyeri giriş-çıkış kart (turnike) kayıtları ve takograf kayıtları delil niteliğindedir.
Bordroda Tahakkuk ve İhtirazi Kayıt: İmzalı bir maaş bordrosunda ilgili ay için genel tatil ücreti (UBGT) tahakkuku yapılmış ve işçi bordroya "fazlaya ilişkin haklarım saklıdır" gibi bir itiraz (ihtirazi) kaydı koymadan imzalamışsa, o ay için bordroda görünenin ötesinde bir UBGT çalışması yapıldığı tanıkla ispat edilemez; yazılı eşdeğer bir belge gerekir. Ancak işçinin gerçek ücreti farklıysa (elden ödeme vs.) bordroda yer alan süreler üzerinden ve gerçek ücret üzerinden hesap yapılarak ödenen tutar mahsup edilir.
Tanık Beyanları: İşyerinde yazılı giriş-çıkış kaydının bulunmadığı veya bordroların imzasız/tahakkuksuz olduğu durumlarda, işçi UBGT çalışmalarını, o dönemde kendisiyle birlikte işyerinde fiilen çalışan ve mesai düzenini bilen tanıkların beyanları ile ispatlayabilir.
Hakkaniyet İndirimi (Takdiri İndirim): UBGT çalışmalarının sadece "tanık beyanlarına" dayalı olarak ispatlandığı durumlarda, bir işçinin yıllarca tüm bayramlarda hastalık, mazeret veya izin olmaksızın aralıksız çalışmış olması hayatın olağan akışına aykırı kabul edilir. Bu nedenle Yargıtay içtihatları doğrultusunda mahkemece hesaplanan brüt tutar üzerinden makul bir oranda (genellikle %30) hakkaniyet indirimi (takdiri indirim) yapılır. Ancak çalışma, puantaj veya kart basma gibi yazılı kayıtlarla ispatlanmışsa hakkaniyet indirimi yapılamaz.
UBGT Ücreti Davası Nasıl Açılır?
Ulusal bayram ve genel tatil ücretlerinin zamanında veya eksiksiz ödenmemesi durumunda işçinin izlemesi gereken hukuki yol 7036 sayılı Kanun çerçevesinde şu şekilde işler:
Zorunlu Arabuluculuk: İşçi alacağı ve tazminat taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurulması zorunlu dava şartıdır.
İş Mahkemesinde Dava: Arabuluculuk sürecinde uzlaşma sağlanamaması (anlaşamama son tutanağının tutulması) halinde, İş Mahkemelerinde UBGT alacağı (işçilik alacağı) davası açılır. Yetkili mahkeme davalı işverenin yerleşim yeri veya işin fiilen yapıldığı yer mahkemesidir.
İcra ve Tahsilat: İş Mahkemesinde davanın kazanılmasının ardından gerekçeli karar (mahkeme ilamı) İcra Dairesi kanalıyla ilamlı icra takibine konularak alacak, faizi ve mahkeme masraflarıyla birlikte tahsil edilir.
Sonuç ve Değerlendirme
Ulusal bayram ve genel tatil (UBGT) ücreti, Türk iş hukuku uygulamasında işçi ve işveren arasındaki uyuşmazlıkların en teknik boyutunu oluşturan alacak kalemlerinden biridir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun emredici düzenlemeleri ve Yargıtay’ın yerleşik kararları uyarınca, bu günlerde yapılan çalışmaların telafisi izin veya serbest zaman ile mümkün olmayıp, karşılığının mutlaka nakit ücret olarak ödenmesi gerekmektedir. Üstelik işçinin resmi tatil gününde bir saat dahi çalışmış olması, çalışılan sürenin uzunluğuna bakılmaksızın kendisine tam bir günlük çıplak ücretin ödenmesini zorunlu kılmaktadır. Özellikle kesintisiz hizmet veren işyerlerindeki vardiyalı ve özel çalışma sistemlerinde UBGT alacağının hesabı; puantaj kayıtlarının durumuna, bordro tahakkuklarına ve Yargıtay içtihatlarıyla belirlenen matematiksel oranlara göre titizlikle ele alınmalıdır. Gerek dava öncesi zorunlu arabuluculuk aşamasında gerekse iş mahkemelerinde açılacak alacak davalarında, brüt çıplak ücret üzerinden yapılacak hesaplamalar ile ispat vasıtalarının hukuki uygunluğu, tarafların hak kayıplarının önüne geçilmesi adına en kritik unsurdur. Muaccel olduğu tarihten itibaren başlayan 5 yıllık zamanaşımı süresi, imzalı bordrolardaki ihtirazi kayıt durumları ve yasa gereği işletilecek olan mevduata uygulanan en yüksek faiz türü göz önüne alındığında, UBGT alacaklarına ilişkin süreçlerin doğru hukuki zemin üzerinde yürütülmesi gerekmektedir. İş hukuku uyuşmazlıklarında hak ve alacak kaybına uğramamak, uyuşmazlıkları doğru ispat kurallarıyla yönetebilmek adına, sürecin en başından itibaren uzman bir iş hukuku avukatı desteğiyle takip edilmesi ve yasal hakların yetkili iş mahkemeleri nezdinde aranması önem arz etmektedir.
Sıkça Sorulan Sorular
Tatil gününde 1 saat çalışılırsa tam yevmiye mi alınır?
Evet. Yargıtay'ın yerleşik kararlarına göre, işçi bir ulusal bayram veya genel tatil gününde sadece 1 saat (veya 7.5 saatten ne kadar az olursa olsun) çalışmış olsa dahi, çalışmanın süresine bakılmaksızın o gün için tam bir günlük (7.5 saatlik) UBGT ücretine hak kazanır, kıstelyevm (saatlik orantı) yapılamaz.
Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışmak yasal olarak zorunlu mudur?
Kural olarak bu günlerde çalışılmaması esastır. İş Kanunu m.44 uyarınca, bu günlerde mesai yapılabilmesi için iş sözleşmesinde aksine hüküm yoksa mutlak suretle işçinin onayının alınması gerekir.
UBGT çalışması karşılığında izin verilebilir mi?
Hayır, yasal olarak verilemez. İşçinin UBGT gününde yaptığı çalışmanın karşılığı İş Kanunu uyarınca nakit ücret olarak ödenmelidir. Çalışma karşılığında işçiye sonradan "serbest zaman" veya "idari izin" kullandırılarak ödeme yükümlülüğünden kaçınılması Yargıtay kararlarıyla geçersiz sayılmaktadır.
Resmi tatilin Cumartesi veya Pazar gününe denk gelmesi durumunda UBGT ödenir mi?
Genel tatil veya ulusal bayram günü işçinin hafta tatiline veya akdi tatili olan Cumartesi'ye denk gelse bile, işçi o gün fiilen çalıştırılmışsa genel tatil ücretine hak kazanır. Cumartesi veya Pazar gününe denk gelmesi UBGT hakkını ortadan kaldırmaz.
UBGT ücreti maaşa dahil edilebilir mi?
Hayır. UBGT ücreti fazla mesai ücretinden farklı olarak aylık ücrete dahil edilemez. Aylık ücrete dahil olduğu yönündeki sözleşme maddeleri geçersizdir.
UBGT ücretim ödenmezse yasal olarak ne yapabilirim?
Ulusal bayram ve genel tatil ücretleri zamanında veya eksiksiz ödenmeyen işçiler, yasal haklarının tahsili için hukuki süreci başlatabilirler. 7036 sayılı Kanun gereğince, dava açılmadan önce adliyelerdeki arabuluculuk bürosuna başvurulması zorunlu dava şartıdır. Arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamaması durumunda, uyuşmazlığın çözümü için yetkili İş Mahkemesinde işçilik alacağı davası açılması ve hak edilen ücretlerin faiziyle birlikte talep edilmesi gerekir.
Bayram tatili ve genel tatil (UBGT) ücretinin ödenmemesi işçiye haklı nedenle fesih hakkı verir mi?
Evet, verir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 24. maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca, kanundan veya sözleşmeden doğan işçi ücretlerinin (UBGT ücreti dahil) işveren tarafından eksik ödenmesi veya hiç ödenmemesi, işçiye iş sözleşmesini haklı nedenle derhal feshetme hakkı tanır. Bu yasal hükme dayanarak iş sözleşmesini haklı nedenle fesheden işçi, işyerindeki kıdemi en az bir yıl olmak şartıyla kıdem tazminatına da hak kazanır.
Geriye dönük ödenmeyen UBGT ücretleri hangi sürede talep edilmelidir?
İş Kanunu düzenlemelerine göre genel tatil ücretleri 5 yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Bu 5 yıllık süre, iş sözleşmesinin feshedildiği tarihten itibaren değil, çalışılan ve ücreti ödenmeyen her bir resmi tatil gününün muaccel olduğu (ödenmesi gereken) tarihten itibaren ayrı ayrı işlemeye başlar. Bu nedenle, geriye dönük alacak taleplerinde yasal zamanaşımı sürelerine dikkat edilmesi gerekmektedir.
Bayram mesaisi ne zaman başlar?
Yasal düzenlemelere göre resmi tatil mesaileri, ilgili takvim gününün başladığı an başlar. Ancak istisnai olarak 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı mesaisi 28 Ekim saat 13.00’ten itibaren (toplam 1.5 gün); Ramazan ve Kurban Bayramı mesaileri ise arife günü saat 13.00’ten itibaren başlar.
Bayramda çalışmak çift mesai mi?
Halk arasında "çift mesai" veya "%100 mesai" olarak adlandırılan durum, İş Kanunu m.47 uyarınca resmi tatilde çalışan işçiye, çalışmasa dahi alacağı aylık ücretine ilave olarak ayrıca çalıştığı her gün için 1 tam günlük çıplak ücret (yevmiye) ödenmesidir. Yani işçi bayram günü fiilen çalıştığında, o gün için toplamda iki günlük ücrete hak kazanmış olur.
Bayramda mesaiye kalmak zorunlu mu?
Kural olarak işçinin ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştırılmaması esastır. İş Kanunu m.44 uyarınca, işyerinde resmi tatillerde çalışılıp çalışılmayacağı iş sözleşmesiyle kararlaştırılır; sözleşmede hüküm yoksa bu günlerde mesai yapılabilmesi için işçinin yazılı onayının alınması zorunludur. Onayı olmayan işçi çalışmaya zorlanamaz.
Bayram mesaileri sonradan izin olarak verilebilir mi?
Hayır, yasal olarak verilemez. Yargıtay’ın yerleşik kararlarına göre, ulusal bayram ve genel tatil günlerindeki çalışmaların karşılığı mutlaka nakit ücret olarak ödenmelidir. Fazla mesai uygulamasının aksine, bayram çalışmalarının yerine işçiye sonradan "serbest zaman" veya "idari izin" kullandırılması yasal olarak geçersizdir.
Yasal Uyarı
Bu makalede yer alan tüm içerik ve hukuki değerlendirmeler, yalnızca genel bilgilendirme amacıyla kaleme alınmıştır. Paylaşılan metinler ve sıkça sorulan soruların yanıtları, her somut olayın kendine has dinamiklerine, sözleşme şartlarına ve mevcut delil durumuna göre yasal olarak değişiklik gösterebileceğinden kesin bir hukuki mütalaa, tavsiye veya profesyonel hukuki danışmanlık niteliği taşımamaktadır. İşbu makalenin okunması veya incelenmesi, okuyucular ile yazar veya hukuk büromuz arasında herhangi bir avukat-müvekkil ilişkisi tesis etmez. İş hukuku mevzuatının emredici yapısı ve Yargıtay uygulamalarının sürekli değişen içtihat dinamikleri göz önüne alındığında, telafisi güç hak kayıplarının ve maddi zararların önlenmesi adına, hukuki uyuşmazlık süreçlerinin doğrudan uzman bir iş hukuku avukatı aracılığıyla takip edilmesi önemle tavsiye edilir.
