49 Kodu ile İşten Çıkarılan İşçinin Hakları (2026)

Özetlemek Gerekirse: İşçi uyarılara rağmen işini kötü, eksik veya yetersiz yapıyorsa tazminatlı (geçerli) fesih; kendisine verilen görevi kasten ve ısrarla hiç yapmıyorsa tazminatsız (haklı) fesih gündeme gelir. Bu fark, işçinin tazminat haklarının korunması açısından önem taşır.  

YARGITAY 22. HUKUK DAİRESİ, E. 2011/3895, K. 2011/6991, T. 08.12.2011: "Somut olayda davalı işveren tarafından sözlü olarak davacıdan karışan yayları ayırmasının istendiği, davacının her iki defasında da verilen talimatı yerine getirmeyeceğini beyan ettiği dinlenen tanık beyanları ile sabittir. Davacı işçinin bu yöndeki davranışı işyerinde olumsuzluklara yol açacak nitelikte, üretim ve iş ilişkisi sürecine olumsuz etki yapacak ağırlıktadır. Dosyada bulunan tanık beyanları ve yazılı delliller değerlendirildiğinde, gerçekleşen eylem haklı fesih nedeni oluşturacak ağırlıkta olmamakla birlikte işyerinin normal işleyişini ve yürüyüşünü bozan iş görme borcunun gerektiği şekilde yerine getirilmesini engelleyen hallerden olup geçerli fesih nedeni oluşturmaktadır."

YARGITAY 22. HUKUK DAİRESİ, E. 2013/1836, K. 2014/171, T. 14.01.2014: "Somut olayda, temizlikçi olarak çalışan davacı işçinin, iş sözleşmesi işverence hatırlatıldığı halde görevlerini yapmamakta ısrar etmesi haklı fesih sebebine dayanılarak feshedilmiştir. Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, davacı işçinin görevini yapmakla birlikte uyarılara rağmen gereği gibi ifa etmediği, bu hususun iş ilişkisi sürecinde olumsuz etki yarattığı sabittir. Ancak, davacı işçinin “işini uyarılara rağmen eksik, kötü veya yetersiz olarak yerine getirmesi” 4857 sayılı Kanun'un 18. maddesi uyarınca işçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan geçerli fesih sebebidir. Bu durumda, iş sözleşmesinin feshi haklı sebebe dayanmamakta olup, davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığının kabulü gereklidir."

YARGITAY 22. HUKUK DAİRESİ, E. 2014/36012, K. 2016/6515, T. 07.03.2016: "Somut olayda davacının daha önce aynı şekilde yapmakla ödevli olduğu görevleri yerine getirmediğine ilişkin bir tutanak, ihtar yazısı veya tanık ifadesi mevcut değildir. Dosyada bulunan tanık beyanları ve yazılı deliller değerlendirildiğinde akdin işverence geçerli nedenle feshedildiği kabul edilebilir. Gerçekleşen eylem haklı fesih nedeni oluşturacak ağırlıkta olmamakla birlikte işyerinin normal işleyişini ve yürüyüşünü bozan iş görme borcunun gerektiği şekilde yerine getirilmesini engelleyen hallerden olup geçerli fesih nedenini oluşturmaktadır."

YARGITAY 22. HUKUK DAİRESİ, E. 2015/20929, K. 2017/25349, T. 21.11.2017: "Somut olayda, işyerinde bahçıvan olarak çalışan davacının iş sözleşmesi davalı işveren tarafından, yasal çalışma saatleri içerisinde görev tanımına uygun şekilde verilen talimatlara uymadığı, tüm ikazlara karşın bu tutumunu sürdürmeye devam ettiği, site yöneticisine hakaret ve tehditlerde bulunduğu ve site sakinlerine para karşılığı olmayan hizmetleri para isteyerek yapma teklifinde bulunduğu nedenleriyle 4857 İş Kanununun 25. maddesinin 2. bendi (b)-(e)-(h) fıkraları gereği feshedilmiştir. ... Dosya içeriğine göre; davacı işçinin, işveren yönetimince mesai saatlerine göre oluşturulan çalışma düzenine uymak istemediği, verilen talimatlara karşı geldiği hakkında düzenlenen ve içerikleri tutanak tanıklarınca doğrulanan tutanaklar ile sabittir. Bu husus göz önüne alındığında, davacının yapmakla yükümlü olduğu görevlerini gereği gibi yerine getirmemekte ısrar ettiği, buna göre davalı feshi haklı nedene dayandığı anlaşılmaktadır."

YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ, E. 2014/14030, K. 2014/20603, T. 11.11.2014: "Davacıya isnat edilen eylem nedeniyle mağazanın açılış tarihinin olması gereken tarihten 1 (bir) gün önce gazete yoluyla ilan edilmesinin, davalı işveren yönünden maddi ve manevi olarak zarar doğurucu nitelikte bir eylem olup davalının kurumsal ciddiyetini zedeleyici nitelikte ve müşterilere karşı oldukça zor durumda kalmasına neden olduğu anlaşılmıştır. Hal böyle olunca davalı işveren tarafından iş sözleşmesinin devamının beklenilemeyeceği ancak davacının görevini yapmamak noktasında ısrar ettiğinin ispatına yönelik yeterli delil bulunmadığından yapılan fesih işleminin haklı nedene dayanmayacağı ancak feshin tahvil edilerek geçerli nedene dayandığının kabulü gerekeceği sonucuna varılmıştır."

YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ, E. 2015/19639, K. 2015/23485, T. 27.11.2015: "Şoför kurye olarak görev yapan davacının iş sözleşmesi hatırlatıldığı halde görevini yapmamakta ısrar etmesi nedeni ile feshedilmiş olup davacının işyeri dosyasının incelenmesinde dağıtım görevi ile ilgili olarak bir çok kez hakkında tutanak düzenlenip savunmasının alındığı ve savunmalarında da işçinin çeşitli gerekçelerle de tutanağa konu olayları kabullendiği, ancak uyarılmasına rağmen aynı eylemleri tekrarladığı anlaşılmakta olup, görevi ile ilgili tutulan son tutanaktan sonra yasal 6 günlük sürede iş sözleşmesinin Disiplin Kurulu kararı ile feshinde yasaya aykırılık bulunmamaktadır. İşveren feshinin haklı nitelikte olduğu gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken, kabulü cihetine gidilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir."

YARGITAY 7. HUKUK DAİRESİ, E. 2016/763, K. 2016/8171, T. 13.04.2016: "Dosya içeriğine göre; davacının, davalıya ait işyerinde pres operatörü olarak yaklaşık 2 yıl çalıştığı ve işyerinde iş kazası geçirdiği işverenin 12.12.2014 tarihli fesih bildiriminde belirtilen iddiaları konusunda fesihten öncesine ait tutanak bulunmadığı, davacının 17.11.2014 tarihinde işe 45 dakika geç kalması nedeniyle üretimi aksattığına yönelik tutanak tutulmuşsa da davacının kapı giriş kaydında 15:12 de işyerine geldiği 23:30 işyerinden ayrıldığı, servisle işyerine geldiği ve İnsan kaynaklarına işyeri ile ilgili sorunlarını belirtir dilekçe verdiği bu dilekçesinin de dosyada mevcut olduğu, "personele gittiğimiz için geç iş başı yaptık, haber vermek için grup başı arandı cevap vermedi" şeklinde savunma yaptığı ve işçinin bu mazeretinin işyeri ile ilgili olması nedeniyle geçerli nedene dayandığı, diğer fesih nedenlerinin ise davalı tanık beyanlarında da davacının performans ve davranışlarında sıkıntı olmadığı belirtilmekle ispat edilemediği anlaşılmıştır. Dosya kapsamından davacının feshi gerektirir bir davranışının bulunmadığı işveren feshinin haklı yada geçerli bir nedene dayanmadığı sabit olup ... feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar vermek gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddi isabetsiz olmuştur."

YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ, E. 2009/33925, K. 2010/33873, T. 2010: "Dosya içeriğine göre davacının işini yaptığı sırada departman sorumlusunun iki alanın temizliği ile ilgili yazılı bir talimat gönderdiği, davacının yapmakta olduğu işi bitirinceye kadar talimata konu temizlik işinin diğer temizlik görevlisi tarafından yapılıp bitirildiği anlaşılmaktadır. Diğer temizlik görevlisinin bu işi yaptığı sırada davacının herhangi bir iş yapmadığı ileri sürülmüş değildir. Davacının verilen temizlik görevini yerine getirmeme konusunda ısrarlı bir davranışı da kanıtlamamıştır. Ayrıca daha önce farklı davranışlarından dolayı verilen disiplin cezaları yaklaşık 1,5 yıl sonraki davranışını fesih için geçerli veya haklı neden yapamaz."

YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ, E. 2016/13267, K. 2017/8370, T. 11.05.2017: "Daha önce alınan savunmaları ile birlikte son savunması incelendiğinde davacının “işsiz kalma psikolojisinin motivasyonunu bozması neden ile işle bağlantısını kopardığını, doktor ve eczane ziyaretleri gerçekleştirmediğini, görev tanımında olan ziyaretlerin raporlarını da yalan beyan olmaması için yazılı olarak beyan etmediğini belirtmiştir. Daha önce de davacı raporlamaları zamanında yapmaması nedeni ile uyarılmış, performansının ailevi nedenlerle düştüğünü kabule etmiştir. Somut bu maddi vakıalar göre davacının performans yetersizliği yanında görev tanımı içinde olan ziyaret, raporlama görevlerini eksik yaptığı belirtilmiştir. Davacının görevlerini yapmadığı kendi kabulündedir. Davacının birden fazla davranışı ve uyarılar dikkate alındığında davranışlarının iş yerinde olumsuzluklara yol açtığı sabittir. İş ilişkisi işveren açısından çekilmez hal almıştır. Fesih geçerli nedene dayanmaktadır."

YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ, E. 2017/21491, K. 2018/5585, T. 19.03.2018: "Dosya içeriğine göre davacının Edirne şubesinin ziyareti için yöneticisiyle arasında bir anlaşmazlık olduğu ve davacının yöneticisinin evinin önüne gelmesine rağmen onunla birlikte şubeye gitmediği, ... sigortadan yenilenen poliçelerin ... sigorta ekranına aktarılması işi için banka şubesindeki çalışanlara yardımcı olmayı kabul etmediği, sigortacı bilirkişiden alınan rapora göre de poliçelerin aktarılması konusunda davacının endişelerinin yerinde olmadığı bu olay nedeniyle de yöneticisiyle arasında bir uyuşmazlık meydana geldiği, tanık beyanlarıyla da bu hususların sabit olduğu, yerel mahkemenin ve bölge adliye mahkemesinin gerekçesinde belirttiği gibi feshin haklı nedene dayanmadığı anlaşılmışsa da davacının işyerinde olumsuzluğa yol açan davranışlarının bulunduğu ve işverenin davacı ile çalışmaya devam etmesinin kendisinden beklenemeyeceği anlaşılmakla feshin geçerli nedenle yapıldığı sabittir."

YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ, E. 2017/27771, K. 2018/14406, T. 02.07.2018: "Tüm dosya kapsamı ve davacının bahsedilen savunma yazıları birlikte değerlendirildiğinde davacının aldığı ücretten ve yapılan zamdan memnun olmadığı, bu durumun işe odaklanmasını etkilediği, verimliliğini/performansını olumsuz etkilediği, bir başka anlatımla ücret konusundaki memnuniyetsizliğinin işyerinde olumsuzluğa yol açtığı ve işverenin artık davacı ile çalışmaya devam etmesinin kendisinden beklenemeyeceği anlaşılmakla davacının iş sözleşmesinin feshinin geçerli nedenle yapıldığı anlaşıldığından mahkemece davanın reddi yerine kabulüne karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir."

YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ, E. 2018/10504, K. 2019/8673, T. 15.04.2019: "Somut uyuşmazlıkta, evli ve 3 çocuk sahibi olan davacı işçinin, aynı işyerinde çalışan dava dışı evli bir kadın işçi ile gönül ilişki yaşadığının sabit olduğu, davacının bu davranışının işin normal yürüyüşünü ve işyerindeki çalışma ortamını olumsuz etkilediği ve davacının bu davranışının doğruluk ve bağlılığa aykırı olup, güven ilişkisinin zedelendiği, işverenin iş akdini feshinin özel hayata müdahale olmadığı, bu nedenle işverenin feshinin 4857 sayılı kanunun 25/II. maddesi kapsamında haklı nedene dayandığı anlaşıldığından davanın reddi yerine kabulü hatalıdır."

YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ, E. 2018/2003, K. 2018/20195, T. 12.11.2018: "Yukarıda anlatılan olaylara,savunma talep yazısına, savunmaya ve elektronik posta yazışmalarına göre, davacınında kabulünde olduğu üzere davacının mesai saatlerine riayet etmeyerek, müşteri görüşmelerine vaktinde ya da hiç gitmeyerek davranışlarıyla işyerinde düzeni bozduğu, işlerin aksamasına neden olduğu, davalı işyerinde olumsuzluğa yol açtığı ve artık işverenin davacı ile çalışmaya devam etmesinin kendisinden beklenemeyeceği ve işveren feshinin haklı fesih ağırlığında olmasa da geçerli nedene dayandığı anlaşılmakla mahkemece davanın reddi yerine kabulüne karar verilmesi hatalıdır."

YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ, E. 2018/5461, K. 2019/750, T. 14.01.2019: "Dosyadaki bilgi ve belgelerden, özellikle tanık ifadelerinden, davacının davalı işyerinde amiri ...’ın üstü olduğunu kabul etmeyerek verilen talimatlara uymadığı, savunmasında kendisinin de kabul ettiği üzere telefon konuşması sırasında kendisini rahatsız etmemesini söyleyerek amiri ...’ın yüzüne telefonu kapattığı davacının bahsedilen bu eylemleri ile işyerinde olumsuzluğa yol açtığı, kendisine verilen görevleri yerine getirmediği, taraflar arasındaki güven ilişkisinin sarsıldığı ve artık işverenin davacı ile çalışmaya devam etmesinin kendisinden beklenemeyeceği anlaşılmakla davacının iş sözleşmesinin feshi haklı neden ağırlığında olmasa da geçerli nedene dayanmakta olup mahkemece davanın reddi yerine kabulüne karar verilmesi hatalıdır."

YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ, E. 2018/7837, K. 2018/19014, T. 22.10.2018: "Somut uyuşmazlıkta müfettiş olarak çalışan davacının iş akdi şikayetlere de neden olan olumsuz davranışları nedeniyle feshedilmiş olup müfettişlik mesleğinin yapısı gereği sıkı disiplin kurallarını içermesi, ast ve üst ilişkilerine ve nezaket kurallarına çok önem verilmesi, mesai saatlerine riayet etmeme, personelle tartışma, üstleriyle konuşurken üslubuna dikkat etmeme ve hiyerarşik kuralları dikkate almadan şube müdürüne doğrudan mail atarak talepte bulunma davranışlarıyla işyerinde düzeni bozduğu, işyerinde olumsuzluğa yol açtığı ve yapılan işin niteliği gereği işverenin davacı ile çalışmaya devam etmesinin kendisinden beklenemeyeceğinden işveren feshinin haklı fesih ağırılığında olmasa da geçerli nedene dayandığı anlaşılmakla mahkemece davanın reddi yerine kabulüne karar verilmesi hatalıdır."

YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ, E. 2018/7967, K. 2018/18981, T. 22.10.2018: "Somut uyuşmazlıkta, davacının iş akdi davalı işveren tarafından depo görevlisi olarak çalışırken performansının emsal çalışanlara göre sürekli düşük olması, uyarılara rağmen durumunun düzelmemesi, tazminatlarını alarak çıkmak istediğini beyan etmesi ve görevleri hatırlatıldığı halde yerine getirmemesi nedeniyle feshedilmiş olup davacının da savunmalarında davalı işyerinde bir gelecek görmediğini, işyerindeki sıkıntılarının ve maddi problemlerinin performansını düşürdüğünü, verimli çalışamadığını kabul ettiği, ... davacının işyerinde olumsuzluğa yol açtığı, kendisine verilen görevleri gerektiği gibi yerine getirmediği anlaşılmakla işverenin davacı ile çalışmaya devam etmesinin beklenemeyeceğinden davacının iş sözleşmesinin feshi haklı nedene dayanmasa da geçerli nedene dayanmakta olup mahkemece davanın reddi yerine kabulüne karar verilmesi hatalıdır."

YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ, E. 2018/8660, K. 2018/22749, T. 10.12.2018: "Yargılama sırasında toplanan belgelerden uçan servis şefi olarak çalışan davacının çalışma günlerinin ve saatlerinin çok önceden planlanarak bildirildiği ancak davacının bu programlara mazeret bildirmeyerek birden çok kez işe geç gelerek uymadığı ve işin aksamasına neden olduğu , yapılan işin niteliği gereği bu eylemlerin iş akışının bozulmasına neden olduğu, ... davacının eylemleriyle işyerinde olumsuzluğa yol açtığı, işverenin davacı ile çalışmaya devam etmesinin kendisinden beklenemeyeceği ve işveren feshinin haklı olmamakla birlikte geçerli nedene dayandığı anlaşılmakla mahkemece davanın reddi yerine kabulüne karar verilmesi hatalıdır."

YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ, E. 2018/9463, K. 2019/8051, T. 08.04.2019: "Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacı hakkında tutulan tutanaklardan ve özellikle tanık ifadelerinden, davacının davalı işyerinde kendisine verilen eğitim kayıtlarının sisteme girilmesi görevini yerine getirmek istemediği, bu konuda uyarıldıktan sonra bu görevi gerçekleştirdiği, işyerinde yapılan bir toplantı sonrasında Finans ve İnsan Kaynakları departmanlarının bulunduğu açık ofis alanına girerken "Allah’ın gerizekalıları toplanmış başıma, hırsız mı ararsın, yalancı mı, ikiyüzlü mü” dediğinin sabit olduğu ... davacının bahsedilen eylemleri ile işyerinde olumsuzluğa yol açtığı, kendisine verilen görevleri yerine getirmediği ve artık işverenin davacı ile çalışmaya devam etmesinin kendisinden beklenemeyeceği anlaşılmakla davacının iş sözleşmesinin feshine neden olan davranışları haklı neden ağırlığında olmasa da geçerli neden oluşturduğundan mahkemece davanın reddi yerine kabulüne karar verilmesi hatalıdır."

YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ, E. 2019/132, K. 2019/11219, T. 16.05.2019: "Somut uyuşmazlıkta, dosya içeriğine göre davacının iş sözleşmesinin verilen görevleri yapmamakta ısrar etmesi, bu tutumun diğer çalışanların performansını düşürmesi ve olumsuz örnek teşkil etmesi nedeniyle İş Kanunu'nun 25/II-h maddesi gereğince feshedildiği, davalı işverence sunulan e-posta yazışmalarına göre proje müdürü tarafından davacıdan 23/03/2016 tarihinde kalıp siparişi ile ilgili bilgi talep edildiği, akabinde 25/03/2016 ve 29/03/2016 tarihlerinde sırasıyla birinci ve ikinci hatırlatma e-postaları gönderildiği, 30/03/2016 tarihinde gönderilen e-postada siparişin onaylanması üzerinden oldukça gün geçtiği, hala bir anlaşma olmadığı ve sıkıntı yaşamanın kaçınılmaz olduğunun belirtildiği anlaşılmaktadır. Davacının e-posta yazışmalarına yansıyan davranışlarının işyerinde olumsuzluklara yol açtığı sabittir. Buna göre, feshin geçerli nedene dayandığının kabulü ile davanın reddi gerekirken Mahkemece yazılı gerekçe ile kabulü hatalıdır."

YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ, E. 2019/1584, K. 2019/14662, T. 01.07.2019: "Somut uyuşmazlıkta, davacının işyerinde kaporta teknisyeni olarak çalıştığı, 10.09.2016 tarihinde ön camında dalgalanma bulunan bir otomobilin garanti kapsamında camının değişmesi için servise getirildiği, garanti kapsamında değiştirilen camın garanti bölümüne teslimi gerekirken davacının yeterli özeni göstermemesi nedeniyle nakil esnasında kırıldığı, garantiye ilişkin prosedür açıklanan nedenle tamamlanamadığından işlemin garanti kapsamında yapılmadığı, maliyetin işverene kaldığı, bu olay nedeniyle savunması alınan davacı işçinin 21.09.2016 tarihinde de servise getirilen ... minibüsü servis içerisinde kullanırken dikkatsizliği nedeniyle başka bir araca sürterek her iki araca birden zarar verdiği, bu olay nedeniyle aynı gün savunmasının alındığı, davacının da savunmasında bu hususu doğruladığı görülmektedir. ... işyerinde meydana gelen olumsuzluklar ortadan kalkmadığına göre geçerliliğe etki etmeyeceği anlaşıldığından açıklanan nedenle davalının feshinin geçerli nedene dayandığı kabul edilerek mahkemece davanın reddi yerine kabulüne karar verilmesi hatalıdır."

YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ, E. 2019/3669, K. 2019/20770, T. 25.11.2019: "davacı işçinin aslında yukarıda sözü edilen birinci projede çalışmakta olup yasak olmasına ve kendisine defaten uyarıda bulunulmasına rağmen bahsedilen ikinci projede çalışan ajansların bireysel müşterilerine hizmet vermek suretiyle şahsi menfaat elde ettiğini, davacı işçinin normalde bireysel müşterilere hizmet verdiğinden çok fazla sayıda müşteriye ajans aracılığıyla ulaştığını ve buradan elde ettiği ekstra prim yoluyla haksız bir şekilde kazanç elde ettiğini, ... davacının kendisine bildirilmesine rağmen yasak olan işlemleri yapmaya devam ettiği ve artık işverenin davacı ile çalışmaya devam etmesinin kendisinden beklenemeyeceği anlaşılmakla davacının iş sözleşmesinin feshine neden olan davranışları haklı neden ağırlığında olmasa da geçerli neden oluşturduğundan mahkemece davanın reddi yerine kabulüne karar verilmesi hatalıdır."

YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ, E. 2019/432, K. 2019/8093, T. 08.04.2019: "Fiilen yeni görevlendirmeyi kabul edip çalışmaya başlayan davacının sonradan yeni işinde çalışmak istemediğini bildirip eski işine dönmek istediği ancak bu talebinin kabul edilmediği ve görevlerini yerine getirmeyen davacının iş akdinin işverence haklı nedenle feshedildiği , esaslı nitelikte de olsa fiilen görev değişikliğini kabul ederek yeni işinde bir ay çalışan davacının yeni görevinin esaslı değişiklik niteliğinde olduğunu belirterek işini yapmaması haklı nedenle fesih gerekçesi olmasa da davacının eylemleriyle işyerinde olumsuzluğa yol açtığı anlaşılmakla davacının iş sözleşmesinin feshi geçerli nedene dayanmakta olup mahkemece davanın reddi yerine kabulüne karar verilmesi hatalıdır."