top of page

46 Kodu ile İşten Çıkarılan İşçinin Hakları (2026)

Yazarın fotoğrafı: Av. Yunus Emre Aydın
Av. Yunus Emre Aydın
5 Tem
18 dakikada okunur

SGK sisteminde SGK 46 çıkış kodu; işçinin, işverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak veya işverenin meslek sırlarını ortaya atmak gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunması durumunda uygulanır. İş hukukunda 46 kodu ile işten çıkarılan işçinin hakları, feshin dayandırıldığı bu ağır iddialar nedeniyle doğrudan kısıtlanmaktadır. Söz konusu bildirim, çalışanın kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı almasını engellediği gibi işsizlik maaşı başvurusunun da reddedilmesine yol açar. Bu rehberimizde; haksız fesih karşısında açılacak işe iade davası şartlarını, yasal alacakların talep edilme yöntemlerini, zamanaşımı sürelerini ve kodun düzeltilmesi yollarını 2026 yılı güncel yargı pratikleriyle ele alıyoruz.

46 koduyla işten çıkarılan işçilerin hakları nelerdir istanbul işçi avukatı

SGK 46 Çıkış Kodu Nedir?

SGK 46 işten çıkış kodu, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25. maddesinin birinci fıkrasının (II) numaralı bendinin (e) alt bendine dayanır. Bu bent kanunda şu şekilde ifade edilmiştir: "İşçinin, işverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak, işverenin meslek sırlarını ortaya atmak gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunması."


İşverene haklı nedenle derhal ve tazminatsız fesih hakkı tanıyan bu kodun uygulanabilmesi için, işçinin iş sözleşmesinin temelini oluşturan sadakat borcunu onarılamaz biçimde ihlal etmiş olması gerekir. İşverenin bu hakkı kullanabilmesi sınırsız değildir; İş Kanunu m. 26 gereğince işverenin fiili ve faili öğrendiği günden itibaren 6 iş günü içinde sözleşmeyi feshetmesi yasal bir zorunluluktur.


SGK Kod 46 Hangi Durumlarda Uygulanır? Maddi Vakıalar

İş Kanunu’nun 25/II-e maddesi, yapısı gereği birden fazla ihlali bünyesinde barındırır. Yargıtay uygulamalarında ve yasal mevzuatta bu düzenleme, dört belirgin maddi vakıa grubu altında değerlendirilmektedir:


  1. İşyerinde Hırsızlık İddiası: İşçinin işverene, işyerine veya diğer çalışanlara ait ekonomik değeri olan bir malı kasten kendi uhdesine geçirme eylemidir. Konuya dair yasal süreçler için: İşçinin İşyerinde Hırsızlık Yapması (SGK 46 Kodu)


  2. İşverenin Güvenini Kötüye Kullanma: Doğrudan hırsızlık boyutuna ulaşmayan ancak kasa açığı oluşturma, prim manipülasyonu veya şirket kredi kartını şahsi menfaat doğrultusunda kullanma gibi finansal ve operasyonel usulsüzlükleri kapsar. Konuya dair yasal süreçler için: İşçinin İşverenin Güvenini Kötüye Kullanması (SGK 46 Kodu)


  3. Meslek Sırlarını Ortaya Atma: Şirkete ait ticari sırların, müşteri veri tabanlarının, fiyat politikalarının veya ihale stratejilerinin yetkisiz biçimde üçüncü kişilerle ya da rakip firmalarla paylaşılması fiilidir. Konuya dair yasal süreçler için: İşçinin İşverenin Meslek Sırlarını Ortaya Atması (SGK 46 Kodu)


  4. Doğruluk ve Bağlılığa Uymayan Davranışlar: İşverene yanıltıcı beyanda bulunmak, sahte sağlık raporu ibraz etmek veya mesai saatlerinde işyeri imkanlarıyla şahsi işler yürütmek gibi sadakat borcuna aykırılık teşkil eden eylemleri barındırır. Konuya dair yasal süreçler için: İşçinin Doğruluk ve Bağlılığa Uymayan Davranışları (SGK 46 Kodu)


46 Nedeniyle İşten Ayrılış Bildiriminiz Yapılmıştır SMS'i Ne Anlama Gelir?

İş sözleşmesinin feshedilmesi halinde, işçiler tazminatsız çıkış neticesi doğuran 46 kodunun seçildiğini çoğunlukla cep telefonlarına gelen SGK kısa mesajı ile öğrenmektedir. İşveren tarafından e-Bildirge üzerinden çıkış sisteme girildiği an, işçiye gelen otomatik mesaj şu şekildedir: "SN. [Adınız Soyadınız], 4-A KAPSAMINDAKİ SİGORTALILIĞINIZ 46-İşçinin, işverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak, işverenin meslek sırlarını ortaya atmak gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunması NEDENİYLE, [Fesih Tarihi] TARİHLİ İŞTEN AYRILIŞ BİLDİRİMİNİZ İŞVEREN TARAFINDAN YAPILMIŞTIR. SAĞLIKLI VE GÜVENLİ GÜNLER DİLERİZ."

Telefonunuza bu mesajın ulaşması, işverenin sizin iş sözleşmenizi ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık sebebiyle, kıdem ve ihbar tazminatı ödemeksizin tek taraflı olarak feshettiğini gösterir.


46 Kodu ile İşten Çıkarılan İşçinin Kıdem Tazminatı Hakkı

SGK 46 çıkış kodu, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25/II bendi kapsamında "Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller" içinde yer aldığından, bu gerekçeyle yapılan fesihlerde işverenin yasal olarak kıdem tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmamaktadır. Ancak iş sözleşmesinin 46 koduyla feshedilmesi, kıdem tazminatı hakkının doğrudan ve kesin olarak ortadan kalktığı anlamına gelmez.


İş hukuku ilkelerine göre, ahlaka aykırılık iddialarında ispat yükü tamamen işverene aittir. İşveren; işçinin güveni kötüye kullandığını, hırsızlık yaptığını veya meslek sırrını ifşa ettiğini somut, hukuka uygun delillerle (kamera kayıtları, tanık beyanları, bilişim log kayıtları vb.) ispatlamak zorundadır. İşverenin bu iddiaları mahkemede ispatlayamaması veya feshin 6 iş günlük hak düşürücü süre geçtikten sonra yapılması durumunda işlem haksız fesih sayılır. Bu durumda işçi, kıdem tazminatını faiziyle birlikte işverenden tahsil etme hakkı kazanır.


46 Kodu ile İşten Çıkarılan İşçinin İhbar Tazminatı Hakkı

İş Kanunu m. 25/II kapsamında yer alan fesihler, bildirim süresi aranmaksızın derhal yapılan fesihlerdir. Bu nedenle işveren, 46 kodu ile işten çıkardığı işçiye ihbar süresi kullandırmak veya peşin ihbar tazminatı ödemek zorunda değildir. Yasal mevzuata göre normal şartlarda işçinin çalışma süresine göre belirlenen ihbar süreleri şu şekildedir:


  • 6 aydan az süren çalışmalarda: 2 hafta

  • 6 aydan 1,5 yıla kadar süren çalışmalarda: 4 hafta

  • 1,5 yıldan 3 yıla kadar süren çalışmalarda: 6 hafta

  • 3 yıldan fazla süren çalışmalarda: 8 hafta


Fakat tıpkı kıdem tazminatında olduğu gibi; işveren işçinin doğruluk ve bağlılığa aykırı davrandığını mahkeme huzurunda somut delillerle ispatlayamazsa, feshin haksızlığı tescillenir. Bu durumda, işçinin çalışma süresine karşılık gelen bu ihbar süreleri üzerinden hesaplanan ihbar tazminatı kendisine ödenmek zorundadır.


Kod 46 Feshinden Etkilenmeyen İşçilik Alacakları Nelerdir?

İş sözleşmesi, güveni kötüye kullanma veya hırsızlık gibi iddialara dayanılarak SGK 46 kodu ile feshedilmiş olsa dahi, işçinin geçmiş çalışma dönemine ait kazanılmış hakları ortadan kalkmaz. İş Kanunu kapsamında, feshin gerekçesinden bağımsız olarak işverence ödenmesi zorunlu olan işçilik alacakları şunlardır:


  • Yıllık Ücretli İzin Ücreti: İş Kanunu’nun 59. maddesi gereğince, iş sözleşmesinin sona erme şekline bakılmaksızın, işçinin hak edip kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücretlerin, fesih tarihindeki son brüt ücret üzerinden ödenmesi yasal bir zorunluluktur.


  • Fazla Mesai Alacağı: Haftalık 45 saati aşan çalışmalar karşılığında doğan fazla çalışma ücretleri, fesihten etkilenmeyen kazanılmış haklar arasındadır. İşçinin fazla çalışma yaptığını tanık beyanları, puantaj kayıtları veya işyeri log kayıtları gibi delillerle ispatlaması halinde bu ücretlerin tahsili gerekir.


  • Hafta Tatili ile Ulusal Bayram ve Genel Tatil (UBGT) Ücreti: İşçinin yasal dinlenme günlerinde veya resmi tatil ve bayram dönemlerinde gerçekleştirdiği çalışmaların zamlı ücretleri, 46 çıkış kodu gerekçe gösterilerek kesintiye uğratılamaz.


46 Kodu ile İşten Çıkarılan İşçinin İşe İade Davası Hakkı ve Şartları

İşverenin SGK bildiriminde 46 kodunu kullanması, feshin asılsız veya eyleme kıyasla ağır olduğunu düşünen işçinin yasal yollara başvurmasını engellemez. Bu doğrultuda açılacak işe iade davası ile feshin haklı veya geçerli bir sebebe dayanıp dayanmadığı yargı makamlarınca denetlenir.


İş Kanunu kapsamında işe iade talebiyle hukuki sürecin başlatılabilmesi için aranan yasal şartlar şunlardır:

  • İşyeri İşçi Sayısı: Feshin yapıldığı işyerinde 30 veya daha fazla çalışanın istihdam ediliyor olması gerekir.

  • Kıdem Süresi: İşçinin ilgili işyerinde asgari 6 aylık hizmet süresinin bulunması şarttır.

  • Sözleşme Türü: İş ilişkisinin belirsiz süreli iş sözleşmesine dayanması zorunludur.


Dava sürecinde işveren haklı fesih iddiasını somut delillerle kanıtlayamazsa veya işçinin eyleminin haklı fesih ya da geçerli fesih niteliğinde olmadığı tespit edilirse, mahkeme feshin geçersizliğine karar verir. Bu durumda işçinin işe iadesi ile birlikte 4 aya kadar boşta geçen süre ücreti ve 4 ila 8 aylık işe başlatmama tazminatı yönünde hüküm kurulur.


46 Kodu ile İşten Çıkarılan İşçinin İşsizlik Maaşı Hakkı

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’nun 51. maddesi uyarınca, işsizlik maaşına hak kazanabilmek için iş sözleşmesinin işçinin kendi istek ve kusuru dışında sona ermiş olması şarttır. SGK 46 çıkış kodu, İş Kanunu'nun "Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller" düzenlemesi kapsamında yer aldığından, İŞKUR bu bildirimle işten çıkarılan çalışanlara doğrudan işsizlik ödeneği bağlamamaktadır.


Bu süreçte işsizlik ödeneğinden yararlanabilmek, feshin hukuka aykırılığının resmi süreçlerle tespiti halinde mümkündür. İlgili hakkın elde edilmesi şu yöntemlere dayanır:

  • Arabuluculuk Aşamasında Kod Değişikliği: Dava öncesi zorunlu olan arabuluculuk sürecinde işverenle uzlaşma sağlanarak, SGK çıkış kodunun işsizlik maaşı alımına imkan tanıyan bir koda (örneğin Kod 04) dönüştürülmesi.

  • Yargı Kararıyla Düzeltme: İş mahkemesinde açılacak dava sonucunda feshin haksızlığının hüküm altına alınması ve bu yargı kararı ibraz edilerek İŞKUR'dan geriye dönük hak edilen ödeneklerin talep edilmesi.


SGK Kod 46 Feshinde Zamanaşımı ve Dava Açma Süreleri

İş hukukunda hak kayıplarının önlenmesi adına kanuni sürelere riayet edilmesi, hukuki sürecin esası kadar önem arz etmektedir. Kod 46 bildirimine dayanan fesihlerin ardından talep edilecek alacak kalemleri ve başvurulacak davalar için yasal süre sınırları şu şekildedir:


  • Kıdem ve İhbar Tazminatı: İş Kanunu ek 3. maddesi uyarınca, iş sözleşmesinin feshinden itibaren 5 yıllık zamanaşımı süresine tabidir.


  • Yıllık İzin, Fazla Mesai ve UBGT Alacakları: Hak kazanılan ancak ödenmeyen yıllık izin ücreti, fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücretlerine ilişkin taleplerde zamanaşımı süresi 5 yıldır.


  • İşe İade Başvuru Süreleri: Fesih bildiriminin tebliğ edildiği tarihten itibaren 1 ay içinde zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulması yasal bir şarttır. Arabuluculuk aşamasında anlaşma sağlanamaması durumunda, son tutanağın tanzim edildiği tarihten itibaren 2 hafta içinde iş mahkemesinde davanın açılması gerekir.


SGK Kod 46 Dava Sürecinde Faiz Türleri ve Başlangıç Tarihleri

46 çıkış kodu bildirimine karşı açılacak davalarda, hükmedilecek tutarlara yansıtılacak faizlerin türü ve başlangıç noktaları alacağın hukuki niteliğine göre değişkenlik gösterir. Yargıtay uygulamalarına göre faiz süreçleri şu başlıklar altında ayrılmaktadır:


  1. Fesih Tarihi İtibarıyla Doğrudan İşleyen Faiz (Kıdem Tazminatı): Kıdem tazminatı alacağına, sözleşmenin sona erdiği günden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek mevduat faizi uygulanır. Faiz işletilmesi için işverene ihtar çekilmesi gerekmez.


  2. Temerrüt Şartına Bağlı En Yüksek Mevduat Faizi (Fazla Mesai, Hafta Tatili, UBGT): Çalışma dönemine ait fazla mesai ve resmi tatil ücretlerinde faiz başlangıcı için temerrüt olgusu aranır. Noter kanalıyla yapılan ihtarname tebliği veya arabuluculuk sürecinin anlaşmazlıkla bittiğine dair düzenlenen son tutanak tarihi itibarıyla faiz yürütülür.


  3. Temerrüt Şartına Bağlı Yasal Faiz (İhbar Tazminatı ve Yıllık İzin): İhbar tazminatı ile kullanılmayan yıllık izin sürelerine ait ücret alacakları yasal faiz oranına tabidir. Bu iki kalemde faiz, ihtarnamenin işverene ulaştığı tarihten veya arabuluculuk son tutanağının tanzim edildiği günden itibaren hesaplanır.


Gerçeğe Aykırı Düzenlenen SGK 46 Çıkış Kodunun Düzeltilmesi

İşverenin SGK sistemine gerçeğe aykırı olarak 46 kodu girmesi durumunda bu hatanın düzeltilmesi yolları şunlardır:


  1. İlk 10 Gün İçinde İşverence Düzeltme: Çıkış bildirimini takip eden ilk 10 gün içinde işveren, SGK e-Bildirge sistemi üzerinden herhangi bir cezai yaptırıma maruz kalmadan kodu kendiliğinden değiştirebilir.

  2. Arabuluculuk ile Düzeltme: 10 günlük süre geçtikten sonra sistem kapandığından, arabuluculuk anlaşma tutanağı ile kodun (Örn: Kod 04 olarak) düzeltilmesi sağlanabilir.

  3. Mahkeme Kararı ile Düzeltme: Anlaşma sağlanamaması halinde açılacak davada elde edilecek kesinleşmiş mahkeme ilamı ile SGK'ya başvurularak çıkış kodu gerçeğe uygun hale getirilir.

(Detaylı bilgi için SGK İşten Çıkış Kodu Nasıl Düzeltilir? başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.)


46 Kodu İle İşten Çıkarmalara İlişkin Emsal Yargıtay Kararları

Bilgi İşlem Uzmanının Şirket Bilgisayarlarında Mesai Saatleri İçinde veya Dışında Kendi Şahsına Bitcoin Ürettiği İddiasının Kesin Olarak İspatlanamaması Halinde Kod 46 Feshi Uygulanamaz

YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ, E. 2025/9552, K. 2026/817, T. 04.02.2026 "davacının davalıya ait işyerinde 06.06.2005-11.06.2019 tarihleri arasında bilgisayar sistemi uzmanı olarak çalıştığını... şirket bilgisayarından şirket kurallarına ve iyiniyet kurallarına aykırı olarak iş saatleri ve iş saatleri dışında şahsi işi için bitcoin üretimi gibi muhtelif programlara girdiğinin tespit edildiğini, davacının iş sözleşmesinin haklı nedenle ve tazminatsız olarak... feshedildiğini savunarak davanın reddini istemiştir... Bölge Adliye Mahkemesinin... somut olayda dosyada toplanan deliller, dinlenen tanıklar ve fesih bildirimi içeriğine göre fesih konusu eylemlerin davacı tarafından gerçekleştirildiğinin kesin olarak sabit olmadığı, somut olayda olsa olsa bir şüphe feshi olabileceği, bu hâlde ise feshin haklı değil şüphe feshi nedeniyle geçerli nedenlere dayandığının kabul edilmesi gerektiği, geçerli nedenlerle iş sözleşmesinin feshinde davacının kıdem ve ihbar tazminatlarına hak kazandığı... gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir... Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA"

Son Kullanma Tarihi Geçmiş Ürünlerin Raflardan Kaldırılmamasının İşverene Fesih İmkanı Vermesine Rağmen Eşit İşlem Borcuna Aykırılık ve Orantısızlık Nedeniyle Kod 46 Feshinin Geçersiz Sayılması

YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ, E. 2025/9383, K. 2026/82, T. 13.01.2026 "müvekkilinin davalı bünyesinde kooperatif müdürü olarak 14.07.1992 tarihinden itibaren görev yapmakta iken... (46) işten çıkış kodu ile işten çıkarılmış olması sebebiyle hayatında olumsuzluklar yaşadığını, müvekkilinin işten çıkış kodunun Kod (04) ... olarak değiştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir... Bölge Adliye Mahkemesinin... davalı tarafça davacının son kullanma tarihi geçmiş ürünleri uyarılara rağmen zamanında raflardan kaldırmadığından bahisle haklı nedenle iş sözleşmesinin feshedildiği savunulmuşsa da... ileri sürülen eylemlere ilişkin tüm sorumluluğun davacıda olmadığı, davalı tarafça sorumluluğu olan diğer personele söz konusu olumsuzluklarla ilgili yaptırım uygulandığına dair bilgi sunulmadığı, eşit davranma yükümlülüğüne uygun hareket edilmediği, yapılan feshin orantılı olmadığı, feshin son çare olması ilkesine de aykırı olduğu görülmekle feshin haklı veya geçerli sebeple yapıldığının davalı tarafça ispat olunmadığı... işten çıkış kodunun Kod (49) yerine, Kod (04) (Belirsiz süreli iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı sebep bildirilmeden feshi) olarak düzeltilmesi gerektiğinin tespiti gerektiği gerekçesiyle... kabulüne karar verilmiştir... Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA"

Mağaza Yöneticisinin Mağazanın Envanter Açığı Vermesine Neden Olmasının Hırsızlık Olarak Nitelendirilemeyeceğinden Doğrudan Haklı Fesih Nedeni Sayılamayacağı

YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ, E. 2025/9413, K. 2026/498, T. 21.01.2026 "davacının 13.03.2017-15.11.2022 tarihleri arasında davalı işyerinde çalıştığını... davacı hakkında birçok kez mağazanın envanter açığı vermesi nedeni ile tutanak tutulduğunu... mağaza yöneticisi olarak çalışan davacının iş sözleşmesi, davalı işveren tarafından işçinin yapmakla ödevli bulunduğu görevleri kendisine hatırlatıldığı hâlde yapmamakta ısrar etmesi nedeni ile feshedilmiştir... fesih bildirimine konu olan envanter açığı verilmesi şeklindeki son olayın, esasen görevi yerine getirmemekte ısrar olarak değil iş görme ediminin eksik veya kötü ifa edilmesi mahiyetinde olduğu kabul edilmelidir. İşgörme ediminin eksik veya kötü ifası, ancak bu nedenle zarar oluştuğu yahut iş sağlığı ve güvenliği tehlikeye düştüğü takdirde işverene haklı nedenle fesih imkânı verir. Aksi takdirde devamlılık göstermeyen iş görme edimini ifa etmeme, edimin eksik veya kötü ifası gibi hâller geçerli birer fesih nedenidir... envanter açığının doğrudan davacının bu davranışının sonucunda oluştuğu ispatlanamamıştır. Bu durumda işverence feshin haklı bir nedene dayandığının ispat edilemediği kabul edilmelidir. Mahkemece davacının kıdem ve ihbar tazminatlarının kabulü gerekirken yazılı gerekçe ile reddine karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir... İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA"

İş Etiğine Uygun Olmayan Davranışlarla İş Huzurunun Bozulması İddiasının Kod 46 Kapsamında Hırsızlık ve Güveni Kötüye Kullanma Olarak Değerlendirilemeyeceği

YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ, E. 2025/9318, K. 2026/467, T. 21.01.2026 "müvekkilinin davalı ... Şirketine (Şirket) bağlı olarak çalışırken müvekkili hakkında hiçbir delil bulunmadan iş sözleşmesine 4857 sayılı İş Kanunu'nun (4857 sayılı Kanun) 25/I I-(e) hükmü kapsamında son verilip çıkış kodu olarak (46) kodunun bildirildiğini... çıkış kodunun düzeltilmesine... karar verilmesini talep etmiştir... İlk Derece Mahkemesinin... davalı işveren tarafından davacının sürekli olaylar ve gündemler yaratarak iş etiğine uygun olmayan davranışlar sergilediği ve iş huzurunu, düzenini bozduğu belirtilmiş ise de davacının hangi davranışlarının iş etiğine uygun olmadığı ve ne şekilde iş huzurunu ve düzenini bozduğunun belirtilmediği, yine davacının davalı tanıklarınca beyan edilen eylemlerinin doğruluğu kabul edilse dahi bu eylemlerin ancak geçerli nedenle fesih kapsamında değerlendirilebileceği kanaatine varılarak davacının davalı işveren tarafından 09.11.2021 tarihli iş sözleşmesinin feshi için haksız olarak bildirilen Kod (46) (işçinin, işverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak, işverenin meslek sırlarını ortaya atmak gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunması) çıkış kodunun (04) kodu olarak düzeltilmesi gerektiğinin tespitine... karar verilmiştir... Bölge Adliye Mahkemesinin... istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir... Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA"

Tehlikeli Olmayan Alanda Yemek (Mangal) Yapılması Olayının İş Güvenliğini Tehlikeye Atma Kastı Taşımaması Nedeniyle Haklı Fesih (Kod 46) Değil Geçerli Fesih Nedeni Sayılması

YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ, E. 2025/9283, K. 2026/12, T. 12.01.2026 "somut olayda eski işçilerin tazminat yükünden kurtulmak için fesih yoluna gidildiğinin belirtildiği, dolayısıyla amirlerin bu şekildeki eylemlerden haberdar olduklarının kabulü gerektiği, yine davacı ve diğer ilgili işçilerin mola saati içerisinde olup olmadıkları ve belirtilen [...] nediyle bir aksamanın yaşanıp yaşanmadığı hususlarının da davalı işverence ortaya konulmadığı, belirtilen bütün bu nedenlerle davacı tarafından gerçekleştirilen feshe konu [...] doğru bir davranış değil ve bu [...] nedeniyle davacıya birtakım yaptırımların uygulanması makul görülebilecek nitelikte ise de olayın haklı değil geçerli fesih ağırlığında olduğu, yine davacının 14 yıla yakın hizmetinin bulunduğu, geçmişteki çalışmalarında herhangi bir olumsuzluk da rapor edilememiş olması hususları da birlikte dikkate alındığında, davalı işverenin orantılılık ve feshin son çare olma ilkelerine de riayet etmediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir... Davacı vekili temyiz dilekçesinde; Olay günü tehlikeli olmayan bir alanda yemek yapmanın söz konusu olduğunu, müvekkilinin işi aksatmak, işi tehlikeye sokmak gibi bir niyetinin bulunmadığını... mangal yakılan alanda tehlike oluşturabilecek bir durum olmadığının ve dolayısıyla davalı tarafından iş sözleşmesini feshederken ölçülü davranmadığının sabit olduğunu... ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir... Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA"

Kadın Personele Yönelik Rahatsız Edici Olduğu İleri Sürülen Yakın Davranışların Şikayete Konu Olmaması Hâlinde Salt Tutanakla Kod 46'dan Fesih Yapılamaz.

YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ, E. 2025/9688, K. 2026/836, T. 04.02.2026 "davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin... işten çıkış kodunun... Kod (46) olarak bildirildiğini iddia ederek işten çıkış kodunun düzeltilmesine karar verilmesini talep etmiştir... davacının tavır ve davranışlarının iş ahlakına yakışmayacak şekilde olduğunun gözlemlendiği, özellikle kadın personel ile çalışma süresinde yapılan gözlemler sonucunda daha yakın durup kadın personelde rahatsızlık oluşturacak şekilde çalıştığının fark edildiği... ancak onları rahatsız ettiği hususunun davalı tarafından ispat edilemediği, nitekim davalı işyeri çalışanları tarafından davacı hakkında bu hususa ilişkin şikâyetinin olmadığı... salt davalı Şirket tarafından tutulan bu tutanak ile Kod (46) -işçinin, işverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak, işverenin meslek sırlarını ortaya atmak gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunması- nedeniyle fesih yapılamayacağı gerekçesiyle davacının çıkış kodunun (04) kodu olarak düzeltilmesine karar verilmiştir... İlk Derece Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinde yer alan 'düzeltilmesine' ibaresinin çıkartılarak yerine 'düzeltilmesi gerektiğinin tespitine' ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA"

İşçinin Kullanılabilir Yiyecek ve Yemek Artıklarını Sokak Hayvanlarına Vermesi Hırsızlık Kastı Taşımadığından Haklı Fesih Nedeni Sayılamaz.

YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ, E. 2025/8460, K. 2025/9714, T. 09.12.2025 "davacının iş sözleşmesinin davalı işyerinde uygulanan ve davacının da yararlandığı toplu iş sözleşmesi kapsamında oluşturulan disiplin soruşturmasında hırsızlık yapma veya hırsızlığa teşebbüs etme fiili nedeniyle sonlandırıldığı... davacı beyanlarında yemek artıklarını sokak hayvanlarına verdiklerini ileri sürmekte olup ifadelerin hırsızlık kastıyla hareket edildiği şeklinde yorumlanamayacağı... davacının bir kısım kullanılabilir yiyecek ve diğer malzemeyi işyerinden çıkarttığını tek başına ispata yeter mahiyette olmadığı gibi işverence malzeme eksiği olduğunun da ortaya konulamadığı, mevcut delil durumu karşısında haklı fesih savunmasının ispat edilemediği sonucuna varılmakla kıdem tazminatı ve ihbar tazminatının hüküm altına alınması gerektiği... Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA"

Mola Sürelerine Uymamak Suretiyle Gerçekleştirilen Eylem Doğruluk ve Bağlılığa Aykırılık veya Hırsızlık Olarak Nitelendirilemeyeceğinden Kod 46 İle Fesih Hukuka Aykırıdır.

YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ, E. 2025/9745, K. 2026/1033, T. 09.02.2026 "davacının çıkış kodu (46) (İşçinin, işverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak, işverenin meslek sırlarını ortaya atmak gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunması) olarak bildirildiği... iş sözleşmesinin fesih sebebi olarak gösterilen '[...] ve mola sürelerine uymamak' suretiyle gerçekleştirilen eylemin 'doğruluk ve bağlılığa uymayan davranış', 'meslek sırlarının ortaya atılması' veya 'hırsızlık' olarak nitelendirilemeyeceği, bu bakımdan işten çıkış kodunun davacının iddiaya konu eylemini karşılamadığı, işten çıkış kodunun talep gibi Kod (04) olarak değiştirilmesi yönündeki tespitin isabetli olduğu... Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA"

Feshin Haklı Nedenle Değil Geçerli Nedenle Yapıldığının Kesinleşmesi Karşısında İşten Çıkış Kodu Kod 46 Olarak Bırakılamaz, Kod 04 Olarak Düzeltilmelidir.

YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ, E. 2025/2115, K. 2025/4789, T. 22.05.2025 "davacının iş sözleşmesinin 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25/I I-(e) hükmü uyarınca haklı nedenle 46 koduyla feshedildiğini... İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin 52. Hukuk Dairesinin... kararında, iş sözleşmesinin feshinin geçerli fesih olduğuna kesin olarak karar verildiği, davacı vekilince dava tarihinden önce Kadıköy Sosyal Güvenlik Merkezine başvuru yapılarak işten çıkış kodunun 04 olarak düzeltilmesi yönünde talepte bulunmasına rağmen bu yönde düzeltme yapılmadığından işbu davanın açıldığı... davacının işten çıkış kodunun değiştirilmesi talebinde güncel hukuki yararının bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir... Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA"

İşçinin Hurda Kabloyu Satması Nedeniyle Oluşan Zararın Maddi Değeri Az Olsa Dahi Eylemin Doğruluk ve Bağlılığa Aykırı Olması Nedeniyle Haklı Fesih Yapılabilir.

YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ, E. 2022/5974, K. 2022/6894, T. 31.05.2022 "maddi değeri tespit edilemeyen kablonun olay günü davacı ve iş arkadaşı Hüseyin ve taşeron elemanı Ali tarafından hurdacıya satıldığı ve parasının ...ye verildiği... satılan kablonun değerinin çok bir önemi olmayıp iş verenin olayı aydınlatmak için uzun bir zaman soruşturma yaptığı, araç takip kayıtları, kamera kayıtlarını incelediği sonrasında davacının ikrarı ile olayın aydınlanmış olduğu nazara alındığında davalı iş verenin davacıya karşı güveninin sarsıldığı, iş verenin güvenini kötüye kullandığı ve doğruluk ve bağlılığa aykırı hareket ettiği anlaşılmış fesih haklı nedene dayandığından davacının kıdem ve ihbar tazminatı talepleri red edilmiştir... davacının iş sözleşmesinin 4857 sayılı Kanun'un 25 inci maddesinin (II) numaralı bendinin (e) alt bendine göre haklı nedenle feshedildiği... Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA"

İşçinin Diğer Çalışanları Maaş Zammı İçin Topluca Dilekçe Vermeye Yönlendirmesi Talep ve Şikâyet Hakkı Kapsamında Olup Haklı Fesih Sebebi Olamaz.

YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ, E. 2025/9709, K. 2026/1098, T. 11.02.2026 "davacının eylemleri ile iş sözleşmesine, kanuna, sadakat ve dürüstlük yükümlülüklerine aykırı tutum içerisinde olduğu ve eski finans sorumlusu C.U'nun önderliğinde ve eski muhasebe sorumlusu E.Ç. ile iş birliği içerisinde hareket ederek davalı Şirkette çalışma barışını bozmak, huzursuzluk yaratmak ve Şirkete zarar vermek saikiyle hareket ettiği... iş sözleşmesinin 4857 Sayılı İş Kanunu'nun 25/1 I-(e) hükmünde 'İşçinin, işverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak, işverenin meslek sırlarını ortaya atmak gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunması.' sebebiyle feshedildiğini... çalışanların ücret ve sosyal haklarına ilişkin talep ve şikâyetlerini dilekçe ile bildirmelerine ilişkin eylemleri bakımından davacının kendi inisiyatifi ile başlattığı bir sürecin bulunmadığı... davacının bu dilekçeleri zorla aldığı yönünde bir beyanın bulunmadığı, dolayısıyla iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini yönündeki ispat yükü üzerinde olan davalı tarafça bu iddianın ispatlanamadığı, bu itibarla davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığı... Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının... DÜZELTİLEREK ONANMASINA"

LPG Sızdırmazlık Kontrolü Yapan Teknik Elemanın Eksikliğe Rağmen Usulsüz Rapor Vererek Doğruluk ve Bağlılığa Aykırı Davranması

YARGITAY 22. HUKUK DAİRESİ, E. 2013/16255, K. 2013/17072, T. 11.07.2013 "Davacı vekili, davacının iş sözleşmesinin haksız olarak feshedildiğini beyanla davacının işe iadesine... karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili, ara teknik eleman olarak çalışan davacının... plakalı aracın sahibinden para alarak aracı mesleki denetimden geçirmeden onay raporu verdiğinin ihbar edilmesi üzerine... iş sözleşmesine haklı nedenle son verildiğini ileri sürerek davanın reddi gerekeceğini savunmuştur. Mahkemece... feshinde haklı ve geçerli bir sebep bulunmadığı kanaati ile davanın kabulüne karar verilmiştir... Davanın yasal dayanağı olan 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25/II-(e) bendinde işçinin, işverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak, işverenin meslek sırlarını ortaya atmak gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlar nedeniyle işverenin iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebileceği düzenlenmiştir... Davacının can ve mal güvenliği açısından önemli olan LPG sızdırmazlık kontrolü görevini yaparken işyeri yönetmelik ve kuralları dışına çıkarak tamamen keyfi hareket etmesi önce gördüğü eksikliği sonradan görmezden gelmesi, doğruluk ve bağlılığa aykırı olduğu gibi kendisine duyulan güvenin yitirilmesine de neden olduğundan iş sözleşmesinin haklı nedenle feshi yerine yanılgılı değerlendirme ile davacının işe iadesine karar verilmesi bozma nedenidir."

Ceza Davasından Alınan Delil Yetersizliği Kaynaklı Beraat Kararı, İşçinin Güveni Kötüye Kullanma Eylemine Dayanan Haklı Feshi Ortadan Kaldırmaz.

YARGITAY 22. HUKUK DAİRESİ, E. 2017/23097, K. 2019/14349, T. 27.06.2019 "Davacı vekili, davacının haklı sebep olmaksızın davalı tarafından iş sözleşmesine son verildiğini... kıdem ve ihbar tazminatı ile bir kısım işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur. Mahkemece... davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir... 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25 inci maddesinin (II) numaralı bendinin (e) alt bendinde; işçinin, işverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak, işverenin meslek sırlarını ortaya atmak gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunması durumunda işverenin haklı fesih imkanının bulunduğu hükme bağlanmıştır. Somut olayda, satış ve pazarlama departmanında çalışan davacının iş sözleşmesi davalı işveren tarafından, izin almaksızın şirkete ait bilgisayarı, laptopu, bilgisayar içindeki muhasebe programını, numune çantalarını, çantalar içindeki numune makaslarını aldığı ve uyarılara rağmen getirmediği gerekçesiyle... bildirimsiz feshedilmiştir... Davacıya yönelik aynı sebeplerle açılan ceza davasında davacının hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunu işlediğine dair yeterli delil elde edilemediği gerekçesiyle verilen beraat kararının davacının işvereni zarara uğrattığı ve güvenini kötüye kullandığı sonucunu değiştirmediği, esasen burada zararın miktarı değil, işçinin işverenin güvenini kötüye kullanmasının önem arz ettiği ve hukuk yargılaması ile durumun netleştirildiği anlaşılmıştır. Hal böyle olunca, Mahkemece davalı işverence yapılan feshin haklı olduğu gerekçesiyle kıdem ve ihbar tazminatının reddi gerekirken kabulü hatalı olup bozmayı gerektirmiştir."

İşçinin Çalıştığı Sırada Rakip Şirket Kurduğu İddiasına Dayanan Fesihte Sadece Tanık Beyanları Yeterli Olmayıp Ticaret Sicili ve Resmi Kurum Kayıtlarının Araştırılması Zorunludur.

YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ, E. 2015/20665, K. 2018/13764, T. 25.06.2018 "Davacı vekili, davacının 17/10/2010 - 16/07/2013 tarihleri arasında davalı şirkette çalıştığını, iş yeri yetkilileri tarafından hırsızlıkla suçlanarak işten çıkartıldığını, ancak feshin haksız olduğunu belirterek... kıdem tazminatı alacağı... ihbar tazminatı alacağı... davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davalı vekili, iş akdinin işverenin güvenini kötüye kullanmak ve meslek sırlarını ortaya atmak gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlar nedeniyle feshedildiğini... savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir...Tanık beyanlarının birlikte değerlendirilmesi sonucunda davacının aynı işyerinde çalışan 3 arkadaşıyla birlikte davalı şirketin faaliyet alanıyla aynı alanda faaliyet gösteren bir şirket kurduğu kanaatine ulaşılmakla yapılan fesih haklı fesihtir. Dolasıyla davacı kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanamayacağı..." gerekçesi ile reddedilmiş ise de, bu sonuç eksik inceleme dayalıdır. Bu nedenle Mahkemece tanıklar yeniden çağrılarak, davacının davalı iş yerinde çalıştığı sırada bir başka iş yeri açıp açmadığı, açmış ise, ne zaman açtığı, ortakları ve iştigal konusu hakkında bilgilerinin olup olmadığı hususları netleştirilmelidir. Ayrıca davacının çalıştığı sırada iş yeri açıp-açmadığının ticaret sicil memurluğundan, belediye başkanlığından, ticaret odasından yada bildirilirse ilgili kurumlardan araştırılması gerekmektedir. Eksik inceleme ve değerlendirme ile davanın reddine karar verilmesi hatalıdır."

İşçinin Özlük Dosyasında Yer Alan Bir Evrakı Hangi Saikle Olursa Olsun İşverenden Gizlice Geri Alması Doğruluk ve Bağlılığa Aykırı Olup Fesih Haklı Nedene Dayanır.

YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ, E. 2015/22458, K. 2018/17853, T. 09.10.2018 "davacı işçinin davalı işveren bünyesinde 11.11.2010 – 05.08.2013 tarihleri arasında fizyoterapist olarak çalıştığı, iş sözleşmesinin daha önce kuruma teslim ettiği istifa dilekçesini sekreterlik dosyasından gizlice geri alması gerekçesiyle İş Kanunu 25/II-e maddesi uyarınca feshedildiği, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulü ile kıdem ve ihbar tazminatına hükmedildiği... Davacı işçinin özlük dosyasında yer alması gereken bir belgeyi hangi saikle olursa olsun davalı işverenden gizlice almasının doğruluk ve bağlılığa aykırı olduğu, işverence gerçekleştirilen feshin haklı nedene dayandığı anlaşıldığından, kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin reddi gerekirken kabulünün hatalı olduğu gerekçesiyle yerel mahkeme kararının bozulmasına oyçokluğuyla karar verilmiştir."

Mağaza Satış Yöneticisinin Stok Açığını Gizlemek Amacıyla Ürün Etiketini Değiştirmek Doğruluk ve Bağlılığa Aykırı Olup Fesih Haklı Nedene Dayanır.

YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ, E. 2016/27423, K. 2017/16863, T. 30.10.2017 "Davacı vekili, davacının... mağazasında satış yöneticisi olarak görev yaptığını... işin önemli suretle ihmal edildiği iddia edilerek ve 4857 sayılı Kanunun 25/II/e maddesine dayanılmak suretiyle işten çıkartıldığını... feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine... karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili... mağaza sezon iade stok kontrolünde 9.395 TL değerindeki deri montun olmadığını ancak ürüne ait etiketin işverenlik tarafından davacıya verilen personel yeleğinin üzerine yapıştırıldığının tespit edildiği... bilinçli olarak stok açığını işverenden gizlemek amacıyla kaybolan ürünün barkodunu kendi yeleğine taktığını, davacının bu davranışlarıyla işverenin güvenini kötüye kullandığını ve bu eylemi zarara yol açmamış alsa da doğruluk ve bağlılığa aykırı davranışta bulunduğunu... savunmuştur. Mahkemece... eyleminin tek başına sadakat borcuna aykırılık... olarak kabul edilemeyeceği... feshini gerektiren bir neden olmadığı... gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir... 4857 sayılı İş Kanununun 25 inci maddesinin (II) numaralı bendinde, ahlâk ve iyi niyet kurallarına uymayan haller sıralanmış ve belirtilen durumlar ile benzerlerinin varlığı halinde, işverenin iş sözleşmesini haklı fesih imkânının olduğu açıklanmıştır... satış yöneticisi olarak stok sayımında çıkabilecek eksik ürün durumunu kendi yöneticine bilgi vererek çözüm bulma yoluna gitmek yerine, stok açığını gizlemek için kayıp ürünün etiketini başka bir ürüne yapıştırması doğruluk ve bağlılığa aykırı olup, davalı işveren feshinin haklı nedene dayandığı anlaşılmıştır. Mahkemece davanın reddine yerine yazılı gerekçeyle kabulüne karar verilmesi hatalıdır."

Ücretini Ödemeden Ürün Tüketen Market Elemanının İlk İhlalinde Doğrudan İşten Çıkarılması Ölçülülük ve Eşit İşlem İlkelerine Aykırıdır.

YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ, E. 2013/9595, K. 2014/4495, T. 13.02.2014 "davacı işçinin davalı işveren bünyesinde market elemanı olarak çalıştığı, iş sözleşmesinin sıcak şarküteri alanındaki ürünleri ücretini ödemeden tükettiği gerekçesiyle İş Kanunu 25/II maddesi uyarınca feshedildiği, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verildiği... Davacının bedeli düşük olan tadımlık ürünü tüketmesi eylemi karşısında, daha önce herhangi bir disiplin yaptırımı uygulanmadan doğrudan fesih yoluna gidilmesinin ölçülü olmadığı, ayrıca aynı fiili gerçekleştiren diğer çalışanlara yalnızca ihtar verilerek davacının sözleşmesinin feshedilmesinin eşit işlem borcuna aykırılık teşkil ettiği anlaşıldığından, yerel mahkeme kararının bozularak ortadan kaldırılmasına, feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmiştir."

Sonuç ve Genel Değerlendirme

SGK kayıtlarına 46 çıkış koduyla işlenen fesih bildirimleri, iş ilişkisini sonlandırırken işçi aleyhine ciddi maddi ve hukuki sonuçlar doğurmaktadır. Bu işlem neticesinde çalışanın kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve işsizlik maaşı hakları doğrudan kesintiye uğramaktadır. Bununla birlikte, feshin hukuki geçerliliği işverenin soyut iddialarına veya tek taraflı iradesine değil; somut delillere ve kanuni sürelere bağlıdır. İş Kanunu kapsamında öngörülen altı iş günlük hak düşürücü süreye uyulmaması veya iddia edilen eylemlerin mahkeme huzurunda hukuka uygun delillerle kanıtlanamaması, yapılan işlemi haksız fesih statüsüne sokmaktadır. Yargıtay içtihatları doğrultusunda somut delil eksikliği, orantısız yaptırım uygulanması veya eşit işlem borcuna aykırılık durumlarında feshin geçersizliğine ya da alacakların tahsiline hükmedilmektedir. Hak kayıplarının önüne geçilmesi, sicildeki hatalı kodun arabuluculuk veya dava yoluyla düzeltilmesi ve yasal alacakların faiziyle temini amacıyla sürecin usul kurallarına uygun olarak yürütülmesi önem arz etmektedir.


Yasal Uyarı

Bu makalede yer alan SGK 46 çıkış kodu, ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık halleri, işçilik alacakları ve dava süreçlerine ilişkin açıklamalar yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. İş hukuku mevzuatı ve yargı uygulamaları, her somut uyuşmazlığın kendine has özelliklerine, işyeri kayıtlarına ve delil durumuna göre değişkenlik gösterebilir. Bu nedenle, içerikte sunulan bilgiler resmi bir hukuki mütalaa veya bağlayıcı nitelikte bir yönlendirme olarak kabul edilemez ve avukat-müvekkil ilişkisi doğurmaz. Hak kayıplarının ve usuli hataların önlenmesi adına, hukuki durumun bir iş hukuku avukatı tarafından bireysel olarak incelenmesi tavsiye edilir. Sitedeki genel bilgilerin somut olaylara uyarlanmasından kaynaklanabilecek sorumluluk tamamen okuyucuya aittir. 

bottom of page